ആർ ആരെ പഠിപ്പിക്കും?

പഠിപ്പിക്കുന്ന കാര്യം താൻ തന്നെ ചെയ്യുന്ന ആളാണ് ഗുരു. ശിഷ്യനു പറഞ്ഞു കൊടുക്കുന്നത് ഗുരുവിന് നന്നായി പറയാൻ കഴിയണം. ഗുരു നന്നായി കാണിച്ചു കൊടുത്താലേ ശിഷ്യന്റെ അഭ്യാസം നന്നാവുകയുള്ളു. പറഞ്ഞുകൊടുക്കുന്നതിലും ചെയ്തു കാണിക്കുന്നതിലും ഗുരുവിന് തികഞ്ഞ വിശ്വാസമില്ലെങ്കിൽ ശിഷ്യൻ വിദ്യയും അഭ്യാസവും ആയി നടക്കും. അങ്ങനെ വിശ്വസിക്കുന്നതു മാത്രം പറഞ്ഞും ചെയ്തും പഠിപ്പിച്ചവരുടെ കണക്കെടുത്താൽ ഒരു കയ്യിലെ വിരലുകൾ തന്നെ അധികമാവും.

ഗാന്ധിയുടേതാണ് ഓർമ്മയിൽ വരുന്ന ഒരു പേർ. സത്യം പറയുക എന്ന പ്രയാസമേറിയ പാഠം അദ്ദേഹം പഠിപ്പിക്കാൻ നോക്കിയപ്പോൾ, നമ്മൾ ആരും പഠിച്ചില്ലെങ്കിലും നമ്മൾ ആരും ചിരിച്ചുമില്ല. അസത്യമേ പറയൂ എന്നു നിർബ്ബന്ധമുള്ളവർ പോലും ഗാന്ധിയെന്ന ഗുരുവിനെ നോക്കി ചിരിച്ചില്ല. അദ്ദേഹം പറയുന്നതൊന്നും നടപ്പില്ലെന്ന് മൂന്നു തരം എന്നു വിശ്വസിക്കുന്നവർക്കും അദ്ദേഹത്തെ ഗൌരവത്തോടെയേ കാണാൻ കഴിഞ്ഞുള്ളു. കാരണം അദ്ദേഹം ഗുരുവായിരുന്നു, അദ്ദേഹത്തിന് ഗൌരവം ഉണ്ടായിരുന്നു. അദ്ദേഹം ചെയ്യുന്നതിലും പഠിപ്പിക്കുന്നതിലും പൊരുത്തമുണ്ടായിരുന്നു.

നമ്മെ നയിക്കുകയും സേവിക്കുകയും ആനന്ദിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന വേറെ കുറെ പേർ പറയൂ. എന്റെ മനസ്സിൽ പെട്ടെന്നു കേറി വരുന്നത് രാജസദൃശമായ ഒരു പേരു തന്നെ. നമ്മുടെ സംവാദം സൌകര്യപൂർണ്ണമാക്കാനുള്ള യത്നത്തിൽ മുഴുകിയിരുന്ന രാജ ഇപ്പോൾ അഴി എണ്ണുന്നു. എന്തിനെന്നോ? നമ്മളെ ഒന്നടങ്കം പറ്റിച്ചതിനു തന്നെ. അദ്ദേഹവും അടുത്തൊരു മുറിയിൽ കഴിയുന്ന കവയിത്രിയും അവരുടെ വയോധികനാ‍യ അഛനും പ്രാസം ചേർത്തും ചേർക്കാതെയുമുള്ള പ്രസംഗങ്ങളിൽ സത്യം പറയണമെന്നും ധർമ്മം ആചരിക്കണമെന്നും നമ്മെ ഉൽബോധിപ്പിക്കുകയായിരുന്നു. മറ്റുള്ളവർ സത്യം ആചരിക്കണമെന്നേ അവർക്ക് നിർബ്ബന്ധമുണ്ടായിരുന്നുള്ളു. പാർലമെന്റിലും നിയമസഭയിലും പുറത്തും അവർ സത്യത്തിന്റെ തീപ്പൊരി വിതറി. തണുത്ത തീപ്പൊരിയേറ്റവർ ചിരിച്ചു വിറച്ചുകാണും.

കോമൺ വെൽത് കളിയിലായാലും വേറെ എന്തു കളിയിലായാലും, സത്യം കളിക്കാനും കബളിപ്പിക്കാനും കൊള്ളാവുന്ന വിഷയമാണെന്ന് പയറ്റി മനസ്സിലാക്കിയ വേറൊരാളാണ് ഏതോ ഒരു തുണ്ടം നാടിന്റെ രാജത്വം അവകാശപ്പെടുന്ന കൽമാഡി. ജയിലിൽ പല സൌകര്യങ്ങളും അവിഹിതമായി അടിച്ചെടുക്കാൻ അദ്ദേഹത്തിനുള്ള സാമർഥ്യം ഒന്നു വേറെത്തന്നെ. ഇപ്പോൾ കൽമാഡിയുടെ രാജകീയമായ ശ്രമം അധർമ്മം ആചരിച്ചില്ലെന്നു സ്ഥാപിക്കാനല്ല, ചെയ്തുപോയ അധർമ്മം തനിക്ക് ഓർമ്മയോ ബോധമോ ഇല്ലാത്തപ്പോൾ ഉണ്ടായതാണെന്ന് തെളിയിക്കാനാണ്. കൊലയും കൊള്ളിവെപ്പും ബോധം മറഞ്ഞപ്പോൾ ചെയ്തുപോയതാ‍ണെന്നു വരുത്താമെങ്കിൽ, ശിക്ഷ കുറയും. മനശ്ശാസ്ത്രവും നിയമശാസ്ത്രവും ഒത്തുപിടിക്കുന്നതാണ് ആ വേദി.

ഒരേ ആളുടെ ഉള്ളിൽ ഇരിക്കുന്ന രണ്ടോ മൂന്നോ ആളുകൾ തമ്മിൽത്തമ്മിൽ അറിയാതെയും പരസ്പരവിരുദ്ധമായും പെരുമാറുന്ന മാനസികസ്ഥിതിയാണ് multiple personality syndrome. ആ സ്ഥിതിയിൽ അകപ്പെടുന്ന ആളിലെ ഒരു വ്യക്തി കൊലപാതകം ചെയ്യുമ്പോൾ അയാളിലെത്തന്നെ വേറൊരു വ്യക്തി അത് അറിയുന്നില്ല, ഓർക്കുന്നില്ല. അതുകൊണ്ട് അയാളെ വെറുതെ വിടണമെന്ന് ഒരു വാദം ഉയർത്താം. അങ്ങനെ ഒരു സന്ദർഭം കൈകാര്യം ചെയ്യുന്ന ആലിസ്റ്റർ മാക് ലീന്റെ ഒരു നോവൽ പണ്ടൊരിക്കൽ വായിച്ചതോർക്കുന്നു. സുരേശ് കൽമാഡി അങ്ങനെ ഓർമ്മക്കുറവിന്റെ ആനുകൂല്യം അല്ലെങ്കിൽ അനുഗ്രഹം തേടി രക്ഷപ്പെടുമോ എന്നറിയില്ല. എന്തായാലും, ജയിലിലും പുറത്തും എവിടെയും, സത്യം പറയുന്നതും ധർമ്മം ആചരിക്കുന്നതും ആണ് നല്ലതെന്ന് അദ്ദേഹവും എന്നും നമ്മോട് പറഞ്ഞുകൊണ്ടിരിക്കും. അദ്ദേഹത്തെപ്പോലെ അഴിക്കുള്ളിൽ കേറുന്നവരിൽനിന്ന് അതു കേൾക്കുമ്പോൾ നമ്മൾ അനുസരിക്കുമോ, ചിരിക്കുമോ?

എന്തിനു തീഹാർ വരെ പോകുന്നു? പൂജപ്പുരയിൽ ഒരു കൊല്ലം കഴിയാൻ വിധിക്കപ്പെട്ട ഒരാൾ നമ്മോട് എന്തെല്ലാം പ്രസംഗിച്ചു നടന്നു? കേരളത്തിന്റെയും കർഷകരുടെയും ഒക്കെ നന്മയുടെ പേരിൽ അദ്ദേഹം പാറിച്ച തീപ്പൊരി ചില്ലറയല്ല. ഏതോ വൈദ്യുതിവിദ്യ നീണ്ട ഒരു കേസ്സായപ്പോൾ ഒടുവിൽ അദ്ദേഹം, സുപ്രീം കോടതിയിൽ എത്തിയപ്പോൾ, പെട്ടുപോയി. എന്നിട്ടും നിരപരാധിത്വത്തിനു ശിക്ഷിപ്പെടുന്നയാളാണ് താൻ എന്ന് പുള്ളിക്കാരൻ വിലപിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്നു. പാവങ്ങൾക്കുവേണ്ടി നമുക്ക് ജനനീതിയുടെ മുദ്രാവാക്യം ചൊല്ലിത്തരുന്ന വേറൊരാൾ സി ബി ഐ കോടതിയിൽ കേസ്സു പറഞ്ഞു തുടങ്ങിയതേയുള്ളു. സത്യം പറയാൻ നമ്മെ പഠിപ്പിക്കുകയും നമുക്ക് അവകാശപ്പെട്ട പണം അടിച്ചുമാറ്റുകയും ചെയ്തവർ വെട്ടിൽ വീഴുന്നത് രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെയോ വിശ്വാസത്തിന്റെയോ നിറത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിലല്ല. സത്യത്തെയും ദേശാഭിമാനത്തെയും പറ്റി വേദഭാഷയിൽ സംസാരിക്കുന്ന ഒരു കർണ്ണാടകക്കാരന്റെ തൊപ്പി തെറിച്ചത് ഇന്നലെയാണ്. കരിങ്കല്ലു വിറ്റ് കറുത്ത കോടികൾ നേടിയതിന് അദ്ദേഹം അകത്താകുന്നത് എന്ന് എന്നു നോക്കിയിരിക്കാം.

പാർലമെന്റിൽനിന്നും പ്രസംഗവേദികളിൽനിന്നും നമ്മെ ഓരോന്നങ്ങനെ ആഹ്വാനം ചെയ്യുന്ന മഹാത്മാക്കൾ മാത്രമല്ല, നമ്മെ ആനന്ദിപ്പിക്കുകയും മാതൃകാപുരുഷന്മാരുടെ വേഷം കെട്ടി നമ്മെ പ്രബുദ്ധരാക്കുകയും ചെയ്യുന്ന കലാതിലകങ്ങളും ഓരോരോ കള്ളത്തരം കാണിച്ചതിന്റെ കഥകൾ അല്പാല്പം പുറത്തുവന്നുകൊണ്ടിരിക്കുന്നു. സിനിമയിൽ തോക്കെടുത്തും എടുക്കാതെയും നീതിക്കും സത്യത്തിനും വേണ്ടി ബഹളം വെക്കുന്ന അവരുടെ കഥാപാത്രങ്ങളെവിടെ? നമ്മുടെ ആവശ്യത്തിനു വിനിയോഗിക്കാൻ നികുതി രൂപത്തിൽ തരേണ്ട പണം കൊടുക്കാതെ വിലസുന്ന വെള്ളിത്തിരയിലെ ആ നായകശില്പങ്ങളെവിടെ? ഇരുപതു കേന്ദ്രങ്ങളിൽ ഇരുനൂറ് ഉദ്യോഗസ്ഥന്മാർ പല ദിവസങ്ങളായി നടത്തിയ മിന്നൽ പരിശോധനയിൽ തെളിയാവുന്ന നികുതി വെട്ടിപ്പിന്റെ കഥ കേൾക്കുമ്പോൾ, മമ്മുട്ടിയും മോഹൻ ലാലും അവതരിപ്പിച്ച ധീരരും സത്യസന്ധരുമായ വേഷങ്ങൾ ഓർത്ത് ചിലർ ചിരിക്കുമായിരിക്കും. കല്പനയിൽ താലോലിച്ചും നമിച്ചും കൊണ്ടു നടന്നിരുന്ന ചില വിഗ്രഹങ്ങൾ ചിന്നിച്ചിതറുന്നതു കണ്ട് ചിലർ കരയുമായിരിക്കും.

അതെങ്ങനെയായാലും, സത്യം പറയണമെന്നും ധർമ്മം ആചരിക്കണമെന്നും നമ്മുടെ നായകവേഷങ്ങളും നേതൃപരിഷകളും നമ്മോടു പറഞ്ഞുകൊണ്ടിരിക്കും. അവരെ ഗുരുക്കളായോ ഗാന്ധിമാരായോ കാണേണ്ട. പരസ്യത്തിലെ മോഡലുകളായി കണ്ടാൽ മതി. മോഡലുകളെപ്പോലെ അവർ നമ്മുടെ സാമൂഹ്യജീവിതത്തിന്റെ അവിഭാജ്യഭാഗമായിരിക്കുന്നു. തുണിയും മണിയും കെണിയും വിൽക്കാനുള്ള പരസ്യങ്ങളിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്ന രൂപങ്ങളുടെ വാക്കുകൾ അവർ അറിഞ്ഞു പറയുന്നതാണെന്ന് നമ്മൾ വിശ്വസിക്കാറില്ലല്ലോ. ഒരു പരസ്യവാക്യത്തെയും അതു പറയുന്ന വേഷക്കാരന്റെ വിശ്വാസപ്രമാണമായി നമ്മൾ കണക്കാക്കാറില്ലല്ലോ. നമ്മൾ കണ്ടും കേട്ടും ഇരിക്കുന്നതുകൊണ്ടുണ്ടായതാണ് അവരുടെ കരുത്ത്. അതവർ നമുക്കെതിരെത്തന്നെ എടുത്തു വീശുന്നു. പലതരം വെട്ടിപ്പുകളിൽ പുള്ളികളാകുന്നു. എന്നാലും അവരിൽനിന്നു സത്യവാചകം ഉൾക്കൊള്ളാൻ നമ്മൾ ഉളുപ്പില്ലാതെ നിന്നുകൊടുക്കുന്നു. പൊതുമുതൽ അടിച്ചുമാറ്റുന്നവരുടെ ഗോഷ്ഠികൾ കണ്ട് കയ്യടിക്കാൻ ഇനി ഞങ്ങളെ കിട്ടില്ലെന്ന് ഒരു സംഘടനയും പറയുകയില്ല.

(malayalam news aug 2)

ബുദ്ധനും പാചകവും വിധിയും

മാസ്റ്റർചെഫ് ആസ്റ്റ്രേലിയൻ എന്ന പാചകപരിപാടി ടെലിവിഷനിൽ കണ്ടു രസിക്കുന്ന അസാധ്യരായ രണ്ടു പേരെ എനിക്കറിയാം. ഒന്ന് എട്ടു വയസ്സുകാരി ഗൌരി. അമ്മയും അഛനുമൊത്ത് അവൾ ആവുമ്പോഴൊക്കെ പരിപാടി കാണുന്നു, കമന്റ് അടിക്കുന്നു. മറ്റേത് ദലായ് ലാമ. അദ്ദേഹം ആ റിയാലിറ്റി ഷോയിൽ പങ്കെടുക്കുന്നു, വിഭവങ്ങൾ രുചിച്ചുനോക്കുന്നു, കൂടുതൽ നല്ലതേതെന്ന് വിധി പറയുന്നു. എന്നിട്ട് അദ്ദേഹം ഇത്ര കൂടി പറഞ്ഞുവെക്കുന്നു: “ഒന്നിലും ഒരിക്കലും വിധി പറയരുത്.“

എണ്ണത്തിൽ നന്നേ ചെറിയ ഒരു സമൂഹത്തിന്റെ ആചാര്യപദവിയേ അദ്ദേഹത്തിനുള്ളു. എങ്കിലും താരമൂല്യമുള്ള ലോകഗുരുവായി ദലായ് ലാമ വാഴ്ത്തപ്പെടുന്നു. തന്റെ നാടു വിട്ട് വേറൊരു നാട്ടിൽ ആശ്രമം കെട്ടിപ്പൊക്കുകയും ആ നാട്ടിന്റെ സഹായമില്ലാതെത്തന്നെ നൊബേൽ സമ്മാനം നേടുകയും ചെയ്യുന്നത് ചില്ലറ കാര്യമല്ല. പഴയ നാട്ടിനെ കയ്യടക്കിയ കമ്യൂണിസ്റ്റ് ഭരണാധികാരികളുമായി കോർത്തുനിന്നപ്പോൾ, അഭയം നൽകി ആദരിച്ച പുതിയ നാട്ടിന് ഒരു വമ്പൻ ശത്രുവിനെ കിട്ടി. അതു വഴി ഒരു യുദ്ധം ഉണ്ടായി. എന്നിട്ടും ദലായ് ലാമയോട് മറുത്തൊരക്ഷരം പറയാൻ ഇന്ത്യക്കായില്ല. അതാകാം ബുദ്ധമതത്തിന്റെയും നൊബേൽ സമ്മാനത്തിന്റെയും പവർ.

ദലായ് ലാമ പറയുന്നതെന്തും വാർത്തയാവും. പാചകപരിപാടിയിൽ വിധികർത്താവായി അവതരിച്ചപ്പോൾ അദ്ദേഹം പറഞ്ഞ അഭിപ്രായവും സ്വാഭാവികമായും വാർത്തയായി. അവസാനമായി ഒന്നിനെപ്പറ്റിയും അഭിപ്രായം പറയരുതെന്നായിരുന്നു ആ അഭിപ്രായം. ഒരു വിഭവം അദ്ദേഹത്തിന് ഇഷ്ടപ്പെട്ടു, മറ്റൊന്ന് അത്ര തന്നെ ഇഷ്ടപ്പെട്ടില്ല. അതു പറഞ്ഞ നാക്കുകൊണ്ടുതന്നെ അദ്ദേഹം കൂട്ടിച്ചേർത്തു, അങ്ങനെ വിധി പറയാൻ പാടില്ല. ബുദ്ധമതം അന്തിമമായ വിധിപ്രസ്താവനക്ക് എതിരാകുന്നു. ഓരോ വിധിയിലും ഇഷ്ടവും അനിഷ്ടവും തെളിയുന്നു. അതേ ഈണത്തിൽ ആറാം നൂറ്റാണ്ടിലെ ഒരു സെൻ ബുദ്ധസന്യാസി പറയുകയുണ്ടായി: “ഇഷ്ടത്തെയും അനിഷ്ടത്തെയും ഏറ്റുമുട്ടിക്കാനുള്ള പ്രവണത മനസ്സിന്റെ രോഗമാകുന്നു.”

ഒന്നിലും തീരുമാനമെടുക്കരുതെന്ന് അതിനർഥമാക്കിയാൽ കുഴയും. ഗുണവും ദോഷവും തമ്മിൽ തിരിച്ചുപറയാതിരുന്നാൽ ആപത്താകും. ഒന്നിനെപ്പറ്റിയും തീർപ്പു കല്പിക്കരുതെന്ന തീർപ്പും ഒരു തീർപ്പ് ആണല്ലോ. കുറെക്കൂടി വിശാലമായ അർഥത്തിൽ വേണം വിധിനിഷേധങ്ങളെപ്പറ്റിയുള്ള ബുദ്ധചിന്ത മനസ്സിലാക്കാൻ. കുപ്രസിദ്ധനായ ചന്ദ്രസ്വാമി ഡൽഹിയിൽ കെട്ടിവന്നിരുന്ന കൂറ്റൻ ആശ്രമത്തിനടുത്ത് കർമ്മാപ്പ ലാമയുടെ കേന്ദ്രത്തിൽ ഞാൻ ഇടക്കും തലക്കും പോകുമായിരുന്നു. ആധ്യാത്മികതയിൽ ദലായ് ലാമയെക്കാൾ പാരമ്പര്യമുണ്ടായിരുന്ന ആചാര്യനാണ് കർമ്മാപ്പ. അദ്ദേഹത്തിന്റെ ശിഷ്യനായ ശമർ റിമ്പോച്ചെ എനിക്കു വേണ്ടി തീൻ മേശ ഒരുക്കി. മുന്തിയ മദ്യവും വിശിഷ്ടവിഭവങ്ങളും അദ്ദേഹം എനിക്കായി കരുതി വെച്ചു. പച്ചക്കറി മാത്രം കഴിക്കുന്ന എന്നെ നോക്കി അദ്ദേഹം ചിരിച്ചുകൊണ്ടു പറന്നു: “കുട്ടീ, താങ്കൾ പച്ചക്കറി മാത്രം ഭക്ഷിക്കുന്നു. സന്യാസിയായ ഞാൻ മീനും ഇറച്ചിയും കഴിക്കുന്നു....”

ശമർ റിമ്പോച്ചേ എന്തു കരുതിയോ ആവോ? എന്റെ മനസ്സിൽ തെറ്റിനെപ്പറ്റിയും ശരിയെപ്പറ്റിയും കലമ്പലായി. സസ്യഭോജനത്തെ മേന്മയായി കാണാൻ ശീലിച്ച ആളാണ് ഞാൻ. വാസ്തവത്തിൽ ഞാൻ ചെയ്യുന്നു എന്നതാണ് അതിന്റെ മേന്മ. എന്റെ ഇഷ്ടമാണ് വിധിയുടെ നിയാമകഘടകം. ഒന്നിനെയും അടച്ച് ആക്ഷേപിക്കുകയോ ആശ്ലേഷിക്കുകയോ ചെയ്യരുതെന്ന ബുദ്ധവിചാരത്തിന്റെ ആധാരവും അതു തന്നെ. ജീവിതത്തെയും പ്രപഞ്ചത്തെയും ഏകവർണ്ണമാക്കാനുള്ള പ്രവണതക്കെതിരെ അതു പ്രവർത്തിക്കുന്നു.

അടുക്കളയിൽ ആവർത്തിക്കാറുള്ള ഒരു യുദ്ധത്തിന്റെ കാരണവും പരിണാമവും ഇവിടെ കുറിക്കട്ടെ. ഭാര്യയെ സഹായിക്കാൻ ചെല്ലുന്ന ഞാൻ സാമ്പാറിന് വെള്ളരിക്ക നുറുക്കുന്നു. വലിയ വലിയ കഷണങ്ങൾ ഞാൻ അരിഞ്ഞെടുക്കുന്നു, ഭാര്യ അരിഞ്ഞെടുത്ത ചില കൊച്ചുകഷണങ്ങളെ നോക്കി അരിശം കൊണ്ടുകൊണ്ട്. സാമ്പാറിന്റെ കഷണങ്ങൾ ചെറുതല്ല, വലുതാവണം എന്നു ഞാൻ തീർപ്പു കല്പിച്ചു, ഭാര്യയെ തിരുത്തുകയും ശാസിക്കുകയും ചെയ്തു. “എന്ന് ആരു പറഞ്ഞു?” എന്നൊരു ചോദ്യം ഉടനടി ഉണ്ടായി. തീർത്തും പ്രസക്തമായ ആ ചോദ്യം, തീർപ്പു കല്പിക്കാൻ എനിക്ക് എവിടന്ന് അധികാരം കിട്ടിയെന്ന ആ ചോദ്യം, ശരിയാണെങ്കിലും എന്നെ അരിശപ്പെടുത്തുന്നു. പിന്നെ അരിശം പകർച്ചപ്പനിയായി പൊള്ളുന്നു.

തെറ്റ് ഏത്? ശരി ഏത്? എടുത്തടിച്ച് ഒരു തീർപ്പ് പറയാതിരിക്കുകയാണ് നല്ല തീർപ്പ്. ഓരോ ആളും ഓരോ തീർപ്പ് ആകുമ്പോൾ കലഹം പൊട്ടുന്നു. നമ്മളാകട്ടെ, ആ സെൻ സന്യാസി തിരിച്ചറിഞ്ഞ മാനസികരോഗത്തിൽനിന്ന് വിടുതലാകാതെ, എപ്പോഴും നമ്മുടെ ഇഷ്ടങ്ങളുടെ മേന്മ ഘോഷിച്ചുകൊണ്ട് കലഹത്തിന് കച്ച കെട്ടി ഇറങ്ങുകയും ചെയ്യുന്നു.

ഞാനും കുര്യനും കൂടി ഒരു ഡോക്റ്ററെ കണ്ടു. എന്നെ പരിശോധിച്ചിട്ട് അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു: “ഒരു കുഴപ്പവുമില്ല. മരുന്നൊന്നും വേണ്ട.“ കുര്യന് സംശയമായി. ഈ ഡോക്റ്ററുടെ മട്ടും മാതിരിയും കണ്ടിട്ട് ആൾ മണ്ടനാണെന്നു തോന്നുന്നു. നമുക്ക് വേറെ ആരെയെങ്കിലും കാണാം. കുര്യന്റെ തീർപ്പ് ഉടനുടനായിരുന്നു. പിന്നെ കുര്യനും ഞാനും കൂടി വേറൊരു ഡോക്റ്ററെ കണ്ടു. അദ്ദേഹം ഒന്നും മിണ്ടാതെ കുറെ മരുന്ന് എഴുതി. കുര്യന്റെ തീർപ്പ് വീണ്ടും ഉടനേ വന്നു: “ഇയാൾ ഏതോ മരുന്നു കമ്പനിയുടെ ഏജന്റ് ആണെന്നു തോന്നുന്നു.”

തീർപ്പിനുള്ള പ്രലോഭനം എപ്പോഴും എവിടെയും കാണും. പക്ഷേ ഓരോ തീർപ്പും അതിനു വിധേയനാകുന്ന ആളെ മിക്കപ്പോഴും സ്പർശിക്കാതെ പോകുന്നു; തീർപ്പു കല്പിക്കുന്ന ആളോ, തന്റെ തീർപ്പിന്റെ അർഥാനർഥങ്ങൾ ആലോചിച്ച് അസ്വസ്ഥനാകുന്നു. ആരെപ്പറ്റി തീർപ്പു പറയുന്നവോ, ആ ആൾ കേട്ടാൽ, പുതിയ ഒരു വഴക്കിന് വഴി ഒരുങ്ങുകയും ചെയ്യുന്നു.

ആറാം നൂറ്റാണ്ടിലെ സെൻ സന്യാസി തിരിച്ചറിഞ്ഞതാണ് മനുഷ്യന്റെ ഏറ്റവും വലുതും പഴയതുമായ പ്രലോഭനം എന്നു തോന്നുന്നു: വിധി പറയുക. ആരെ കണ്ടാലും, എന്ത് നേരിട്ടാലും, അതിനെപ്പറ്റി ഖണ്ഡിതമായി ഒരു അഭിപ്രായം പറയുക. വേറൊരു കണ്ണിലൂടെ, വേറൊരു കോണിലൂടെ, നോക്കിയാൽ, വിധി വേറൊന്നാകാം. അങ്ങനെ ഒരു ചിന്ത വിധികർത്താവിന്റെ മനസ്സിൽ മിന്നുകയില്ല. തന്റെ അഭിപ്രായത്തെ ലോകത്തിന്റെ മേൽ അടിച്ചേല്പിക്കാനുള്ള വെപ്രാളത്തിൽ, തന്റെ അഭിപ്രായം ആത്യന്തികമാകണമെന്ന ശാഠ്യത്തോടെ, പുറപ്പെടുവിക്കുന്നതാണ് ആ വിധി. ഇഷ്ടത്തെയും അനിഷ്ടത്തെയും ഏറ്റുമുട്ടിക്കുകയെന്ന ആ രോഗത്തിന്റെ ലക്ഷണം സെൻ സന്യാസി എടുത്തു പറഞ്ഞെവെന്നേയുള്ളു.

സ്വതന്ത്രമായ വിധി പറയണമെങ്കിൽ ആവശ്യമാണെന്ന് ബുദ്ധമതം അനുശാസിക്കുന്ന മനോഭാവത്തെ പാലി ഭാഷയിൽ “ഉപേഖ” എന്നു പറയുന്നു. സംസ്കൃതത്തിലും നമ്മുടെ ഭാഷയിലും അത് “ഉപേക്ഷ” ആകുന്നു. അപേക്ഷയുടെ ഏതാണ്ട് വിപരീതമായ ഭാവം. എന്റെ ഇഷ്ടത്തെ കേന്ദ്രീകരിച്ചുകൊണ്ടു പറയുന്ന വിധിയെ സ്വതന്ത്രമാക്കണമെങ്കിൽ, എന്റെ ഇഷ്ടാനിഷ്ടങ്ങളുടെ നേരെ ഒരു തരം “ഉപേക്ഷ” ഉണ്ടായിരിക്കണം. മറ്റൊരു വിധത്തിൽ പറഞ്ഞാൽ, എന്റേതല്ലാത്ത രീതിയിലും യാഥാർത്യത്തെ നോക്കിക്കാണാം എന്ന വിചാരം മനസ്സിൽ ഉറച്ചിരിക്കണം. അപ്പോൾ ഒന്നിനെപ്പറ്റിയും അടച്ചാക്ഷേപിച്ചോ ആശ്ലേഷിച്ചോ ഉടനടി വിധി പറയാൻ തോന്നാതെ വരും. ദലായ് ലാമ ചെയ്റ്റതുപോലെ, ആസ്ട്രേലിയൻ പാചകവിദഗ്ധൻ ഉണ്ടാക്കിയ ശ്രീലങ്കൻ പച്ചക്കറി വിഭവം നന്നായെന്നു പറയുമ്പോൾ തന്നെ, മറ്റൊന്നും നന്നായില്ലെന്നു പറയില്ലെന്ന നിലപാട് എടുക്കുകയും ചെയ്യുന്ന സുവർണമധ്യമാർഗ്ഗം അപ്പോൾ അഭിലഷണീയവും സുരക്ഷിതവുമായി തോന്നും.

(malayalam news july 25)

മാധ്യമം: ഉത്തമമോ അധമമോ

മലയാളം മാത്രം അറിയുന്ന മലയാളിക്ക് അത്ര പരിചിതമായ ഒരു സംജ്ഞാനാമമാവില്ല റൂപ്പർട് മർഡോക്. പക്ഷേ, എന്തൊരു വിരോധാഭാസം!, ഇളം രാവുകളിൽ മലയാളി കണ്ടും കേട്ടും രസിക്കുന്ന പല പരിപാടികളും അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഉല്പന്നമാകുന്നു. ഇന്ത്യക്കാർക്ക് പൊതുവേ വിജ്ഞാനവും വിനോദവും പകരുന്ന ചാനലും അദ്ദേഹത്തിന്റെ വേറൊരു കമ്പനി തന്നെ. മർഡോക് ആണ് സ്റ്റാർ ന്യൂസിന്റെ ഉടമ. സ്റ്റാർ ന്യൂസിന്റേതാണ് ഏഷ്യാനെറ്റ്. കാണികളെ രസിപ്പിക്കുകയും അറിവുള്ളവരാക്കുകയും ചെയ്യുന്ന ഈ മാധ്യമപ്രവരർ ഇപ്പോഴും സദാചരവും സത്യസന്ധതയും മുദ്രാവാക്യമായി കരുതുന്നുവെന്നാണ് പരക്കെയുള്ള വിശ്വാസം. അവയുടെ ഉടമസ്ഥൻ അതിന്റെയൊക്കെ തടവുകാരനണെന്ന് അദ്ദേഹം പോലും പറയില്ല.


ഇവയെക്കാൾ എത്രയോ ഏറെ വ്യാപ്തിയുള്ള പല മാധ്യമങ്ങളും ഇംഗ്ലണ്ടിലും അമേരിക്കയിലും മർഡോക് നിയന്ത്രിക്കുന്നവയായുണ്ട്. തന്റെ മാധ്യമസാമ്രാജ്യം ആവുന്നത്ര വലുതാക്കുകയാണ് സ്വാഭാവികമായും അദ്ദേഹത്തിന്റെ ജീവിതദൌത്യം. നാലു പതിറ്റാണ്ടു മുമ്പു തുടങ്ങിയ ആ ദൌത്യം എൺപതാം വയസ്സിലും തുടരുന്നു--
നിർബ്ബാധമല്ലെന്നു മാത്രം. എന്നു തന്നെയല്ല, ബാധ പെട്ടെന്ന് കൂടുതലായതുപോലെ തോന്നുന്നു താനും. നൂറ്ററുപത്തെട്ടു കൊല്ലം ബ്രിട്ടണിൽ വിലസിയ ഒരു പത്രം അദ്ദേഹം പൊടുന്നനവേ കഴിഞ്ഞ ദിവസം അടച്ചു പൂട്ടി. ഉജ്വലമായ പാരമ്പര്യമുള്ള ലണ്ടനിലെ ടൈംസും സൺഡേ ടൈംസും താമസിയാതെ പൂട്ടിയേക്കുമെന്നും കേൾക്കുന്നു.

എൺപതുകളുടെ തുടക്കത്തിൽ ഞാൻ കേട്ടു പരിചയിച്ചതാണ് ആസ്റ്റ്രേലിയക്കാരനായ മർഡോക്കിന്റെ പേർ. ധീരതക്കും അപ്രമാദിത്വത്തിനും അപരനാമമായി മാറിയ സൺ ഡേ ടൈംസ് അദ്ദേഹം പിടിച്ചടക്കിയത് എത്ര എളുപ്പത്തിലായിരുന്നു! പ്രേമത്തിലും യുദ്ധത്തിലും സാക്ഷാൽക്കാരവും വിജയവും മാത്രമേ നിയാമകമായുള്ളു എന്നു പറയാറുള്ളതു പോലെ, മാധ്യമലോകത്തെ അശ്വമേധത്തിൽ തടസ്സമായി നിൽക്കാൻ ഒരു വിശ്വാസത്തെയും സദാചാരത്തെയും അദ്ദേഹം അനുവദിച്ചിരുന്നില്ല.

ആംഗലപ്രയോഗത്തിന്റെയും അന്വേഷണാത്മകപത്രപ്രവർത്തനത്തിന്റെയും ആചാര്യനായി കരുതപ്പെടുന്ന ഹർൾഡ് ഇവാൻസിനെ സൺ ഡേ ടൈംസിന്റെ എഡിറ്റർ പദവിയിൽനിന്ന് പറഞ്ഞു വിടുകയായിരുന്നു ആ പത്രം കയ്യടക്കിയപ്പോൾ മർഡോക്കിന്റെ ആദ്യത്തെ നടപടി. അതിനുവേണ്ടി അദ്ദേഹം അറിയുന്ന വഴിയെല്ലാം നോക്കി. എഡിറ്ററെയും അടുത്ത സഹപ്രവർത്തകരെയും തമ്മിലടിപ്പിച്ചു. എഡിറ്ററെക്കാൾ തനിക്കു വിശ്വസ്തൻ പത്രാധിപശ്രേണിയിലെ രണ്ടാമനോ മൂന്നാമനോ ആണെന്ന് അദ്ദേഹം പരസ്യമായ സൂചന നൽകി. തന്റേടവും ആത്മാഭിമാനവുമുള്ള ഇവാൻസിനെ ഒതുക്കി പുറത്താക്കുകയായിരുന്നു തന്ത്രം. അതു തന്നെ സംഭവിച്ചു. അങ്ങനെ പുറത്താക്കപ്പെട്ട ഇവാൻസ് എഴുതിയ Good Times, Bad Times എന്ന പുസ്തകം മാധ്യമനിയന്ത്രണത്തിലെ
ലജ്ജാവഹമാ‍യ വിക്രിയകളുടെ സമകാലീനചരിത്രമായി.

എഡിറ്റർമാരെ പറഞ്ഞുവിടുന്ന രീതികളുമായി ഏതാണ്ടൊക്കെ പൊരുത്തപ്പെട്ടുകഴിഞ്ഞതാണ് ഇന്ത്യയിലെ മാധ്യമരംഗം. ബി ജി വർഗീസിനെ ഹിന്ദുസ്ഥാൻ ടൈംസിൽനിന്ന് ഒഴിവാക്കിക്കൊണ്ടുള്ള കടലാസ് അദ്ദേഹത്തിനു കിട്ടിയത് ഒരു വൈകുന്നേരം കോണിയിറങ്ങിപ്പോകുമ്പോഴായിരുന്നു. അതിനുമുമ്പ് മുൾഗാവ്ക്കറെ നിർവീര്യനാക്കാൻ അദ്ദേഹത്തെ പുതിയൊരു പ്രസിദ്ധീകരണത്തിന്റെ അധിപനാക്കി; അതായപ്പോൾ, പ്രസിദ്ധീകരണം നിർത്തി. അരുൺ ശൌരി ഇന്ത്യൻ എക്സ്പ്രസ്സിൽനിന്ന് രണ്ടു തവണ പുറത്താക്കപ്പെട്ടു. പ്രാൺ ചോപ്രയെ സ്റ്റേറ്റ്സ്മാനിൽനിന്നു പിരിച്ചുവിടാൻ നിയമനം സംബന്ധിച്ച ചട്ടങ്ങൾ തന്നെ ഭേദഗതി ചെയ്തു. ഫ്രീ പ്രസ് ജർണലിന്റെ എഡിറ്റർ സി എസ് പണ്ഡിറ്റിന് ശമ്പളം വാങ്ങാൻ തന്റെ പ്യൂണിന്റെ പിന്നിൽ വരി
നിൽക്കേണ്ടി വന്നു. ഏഷ്യൻ ഏജിൽനിന്ന് താൻ പുറത്തായ വിവരം പത്രത്തിൽനിന്ന് പേര് നീക്കിയ കാര്യം ഒരു ദുഷ്പ്രഭാതത്തിൽ ഒരു സഹപ്രവർത്തകൻ വിളിച്ചു പറഞ്ഞപ്പോഴേ എം ജെ അക് ബർ അറിഞ്ഞുള്ളു.

അതിനെക്കാളൊക്കെ ഹീനവും വിജയകരവുമായിരുന്നു ലോകത്തെ ഏറ്റവും ശക്തമായ പത്രത്തിന്റെ ഏറ്റവും ശക്തനായ എഡിറ്റർ എന്ന ഖ്യാതി നേടിയ ഹരൾഡ് ഇവാൻസിനെ പുകച്ചു പുറത്താക്കാൻ മർഡോക് നടത്തിയ നീക്കങ്ങൾ. പത്രത്തിന്റെ ഉള്ളടക്കവും പത്രപ്രവർത്തനത്തിന്റെ ശൈലിയും വിപളവാതംകമായി മാറ്റിയെടുത്ത ഇവാൻസ് ഒരിക്കൽ ഒരു നായകശില്പമായതു പോലെയായിരുന്നു. മർഡോക്കിനു വേണ്ടത് അതൊന്നുമായിരുന്നില്ല. അങ്ങനെ ഒരു എഡിറ്ററും തന്റെ ചിലവിൽ ഹീറോ ആവണ്ട എന്നായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്റെ തീട്ടൂരം. എഡിറ്റർ ദയനീയമായി പുറത്തായി. വേറൊരു പ്രശസ്തനായ എഡിറ്റർ, ആൻഡ്രു നീൽ, പറഞ്ഞു: “മർഡോക്കിന്റെ മാധ്യമത്തിൽ മാനേജരുമില്ല, എഡിറ്ററുമില്ല; അവിടെ ഉള്ളത് സന്ദേശവാഹകൻ മാത്രം.” അതാകാനും എത്രയോ എഡിറ്റർമാരും മാനേജർമാരും എപ്പോഴും തയ്യാറായിരിക്കും, എവിടെയും. അതുകൊണ്ടാണല്ലോ ഇവാൻസ് പോയിട്ടും പത്രം നിലനിന്നത്. ആ പത്രം നിലനിന്നുവെന്നു മാത്രമല്ല, ലോകമാധ്യമത്തിന്റെ പല ദിശകളിലും മർഡോക്ക് വെന്നിക്കൊടി നാട്ടി.

എല്ലാ വിജയങ്ങളും പരാജയങ്ങളുടെ മുന്നോടിയാണെന്നു പറയുന്ന സിനിസിസത്തിന് അടിവരയിട്ടുകൊണ്ട്, ലോകമെങ്ങും കൊടി നാട്ടി മുന്നേറിക്കൊണ്ടിരുന്ന മർഡോക് പതറിത്തുടങ്ങിയിരിക്കുന്നു. ബ്രിട്ടണിലെ ഒരു ടെലിവിഷൻ ചാനൽ കയ്യേറാനുള്ള ശ്രമം അദ്ദേഹം ഉപേക്ഷിച്ചിരിക്കുന്നു. ലണ്ടന്റെ ജിഹ്വയെന്നു പേരെടുത്ത പത്രം അടച്ചുപൂട്ടുന്ന കാര്യം ആലോചിച്ചു തുടങ്ങിയിരിക്കുന്നു. ബ്രിട്ടനിൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ മാധ്യമവ്യാപാരം ഭരിച്ചിരുന്ന റെബേക്ക ബ്രൂക്സ് എന്ന നാല്പത്തിമൂന്നുകാരി നാട്ടുകാരുടെ നിർബ്ബന്ധത്തിനു വഴങ്ങി ഒഴിഞ്ഞുപോയിരിക്കുന്നു. ആദ്യമൊന്നു മസിലു പിടിച്ചുനോക്കിയെങ്കിലും, ഒടുവിൽ ഒരു ബ്രിട്ടിഷ് പാർലമെന്റ് സമിതിയുടെ മുമ്പിൽ ഹാജരായി വിചാരണ നേരിടാൻ അമേരിക്കൻ പൌരത്വം നേടിയിട്ടുള്ള മർഡോക് വഴിപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. മർഡോക് സ്വീകരിച്ചിട്ടുള്ള മാധ്യമശൈലിയെപ്പറ്റിയുള്ള ആ വിചാരണ എവിടെയെല്ലാം എത്തിച്ചേരുമെന്ന് കണ്ടറിയാം.

വേറെ ആർക്കും കിട്ടാത്തതും എരിവുള്ളതുമായ വാർത്ത വിപണനം ചെയ്യുന്ന ഒരു മാധമപ്രതിഭയെ ഇർവിംഗ് വാലസിന്റെ The Almighty എന്ന നോവലിൽ
കണ്ടതോർക്കുന്നു. ഭ്രമാത്മകമായ വാർത്തക്ക് ക്ഷാമം ആയപ്പോൾ, അദ്ദേഹം സ്വന്തമായി ഒരു ഭീകരസംഘം രൂപീകരിക്കുകയും ഉദ്വേഗജനകമായ സംഭവങ്ങൾ അരങ്ങേറ്റാൻ അതിനെ ഉപയോഗിക്കുകയും ചെയ്തു. മറ്റാർക്കും മണത്തറിയാൻ കഴിയാത്ത ആ സംഭവങ്ങളുടെ സാക്ഷ്യം അദ്ദേഹത്തിന്റെ പത്രത്തിനു മാത്രം അവകാശപ്പെട്ടതായിരുന്നു.

അതിനെ അനുസ്മരിപ്പിക്കുമാറ്, വായനക്കാരെ ഞെട്ടിക്കാനും രസിപ്പിക്കാനും പുതിയ വഴികൾ കണ്ടെത്താൻ മർഡോക്കിന്റെ എഡിറ്റർമാരും
റിപ്പോർട്ടർമാരും മാനേജർമാരും നിയോഗിക്കപ്പെട്ടു. സാധാരണക്കാരും അല്ലാത്തവരുമായ ആളുകളുടെ സ്വകാരജീവിതത്തിൽ നുഴഞ്ഞുകയറി, ചൊടിപ്പിക്കുകയോ ഇക്കിളിപ്പെടുത്തുകയോ ചെയ്യുന്ന വർത്തമാനം അച്ചടിക്കുന്ന വഴക്കം അവർ തുടങ്ങിവെച്ചു. അതിന്റെ തുടർച്ചെയ്ന്നോണം, ബ്രിട്ടിഷ് രാജ്ഞിയുടെയും പ്രധാനമന്ത്രിയുടെയും സ്വകാര്യങ്ങളിലേക്കുപോലും മർഡോക്കിന്റെ
അപസർപ്പകലേഖകർ കയറിച്ചെന്നിരിക്കുന്നു. പ്രധാനമന്ത്രിയായിരുന്ന ഗോർഡൺ ബ്രൌണിന്റെ കുട്ടികളുടെ അസുഖത്തെപ്പറ്റിപ്പോലും അവർ വാർത്ത കത്തിച്ചു. തികഞ്ഞ നിസ്സഹായതയോടെ ബ്രൌൺ വിലപിച്ചു: “എന്നെപ്പോലെ സംരക്ഷണമുള്ള ഒരാൾക്ക് രക്ഷയില്ലെങ്കിൽ, സാധാരണപൌരന്റെ സ്ഥിതി എന്തായിരിക്കും?”

വാർത്ത ശേഖരിക്കുന്നതിന്റെയും വിതരണം ചെയ്യുന്നതിന്റെയും പഴയ വഴക്കങ്ങളൊന്നും മർഡോക്കിനു ബാധകമല്ല. ആളുകളെ രസിപ്പിക്കണം. അതു വഴി മാധ്യമത്തിന്റെ വ്യാപ്തിയും ശക്തിയും വളരണം. അത്രയേ ലക്ഷ്യമുള്ളു. സത്യാവസ്ഥയെപ്പറ്റിയും സദാചാരത്തെപ്പറ്റിയും ഉള്ള വേവലാതിയൊന്നും അതിനു തടസ്സമാവില്ല.
എൺപതുകളുടെ തുടക്കത്തിൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ നിയന്ത്രണത്തിലുള്ള ഒരു പത്രം പണ്ടൊന്നും കേൾക്കാത്ത കുറെ ഹിറ്റ്ലർ കഥകൾ പുറത്തിറക്കി. അതൊക്കെ വ്യാജമായിരുന്നുവെന്ന് ഉടനേ തെളിഞ്ഞു. മർഡോക് കുലുങ്ങിയില്ല. അത്ഭുതാവഹമായ സമചിത്തതയോടെ അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു: “അതിനെന്താ? നമ്മളൊക്കെ വിനോദവ്യവസായത്തിൽ ഏർപ്പെട്ടിരിക്കുന്നവരല്ലേ?”

വിനോദവും വ്യവസായവും വളരാൻ അദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രതിഭ മാത്രം പോരായിരുന്നുവെന്നതാണ് വാസ്തവം. അപ്പപ്പോൾ അതാതു നാട്ടിലെ അധികാരികൾ അദ്ദേഹത്തിന് കൂട്ടുണ്ടായിരുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഉത്തമസുഹൃത്താണ് ബ്രിട്ടണിലെ ഇപ്പോഴത്തെ പ്രധാനമന്ത്രി ഡേവിഡ് കാമറോൺ. എവിടെയൊക്കെ അദ്ദേഹത്തിന്റെ സൌഹൃദം വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നുവെന്ന് വഴിയേ തെളിയും. ആ സൌഹൃദശൃംഖലയുണ്ടായിട്ടും മർഡോക്കിന്റെ വിനോദത്തിന് ഭംഗം വരാൻ തുടങ്ങിയിരിക്കുന്നുവെന്നത് ജനവിധിയുടെ ബലം തന്നെ. അലസമായി രസിക്കാനും അന്യരുടെ രഹസ്യം കേട്ടും കണ്ടും ഇക്കിളി കൊള്ളാനും കാത്തിരിക്കുന്ന ജനത്തിന്റെ പിന്തുണകൊണ്ടാണ് മർഡോക്കിന്റെ മാധ്യമവ്യാപാരം ഇതു വരെ പിഴച്ചതെന്നുകൂടി, ഒരു വിരോധാഭാസമായി, ഇവിടെ പറഞ്ഞുവെക്കണം.

(malayalam news july 18)

നിധി കാക്കുന്ന ഭൂതവും വർത്തമാനവും

ഇനിയും തെളിവു വേണമെങ്കിൽ, തിരുവനന്തപുരത്തെ ശ്രീ പത്മനാഭക്ഷേത്രത്തിൽനിന്ന് അതു വീണ്ടും വന്നിരിക്കുന്നു. തെളിയിക്കപ്പെടുന്നത് രണ്ടു കാര്യങ്ങളാണ്. ഒന്നാമതായി, ദേവത്വവും രാജത്വവും മനുഷ്യത്വം ഉള്ളിടത്തോളമെങ്കിലും നിലനിൽക്കും. രണ്ടാമതായി, ധനസ്ഥിതി മനുഷ്യന്റെ ദേവ-രാജസങ്കല്പത്തെ നിർണ്ണയിച്ചുകൊണ്ടേയിരിക്കും.

റിച്ചർഡ് ഡോക്കിൻസും സാം ഹാരിസും പ്രഗൽഭമായ രീതിയിൽ, പ്രചണ്ഡമായ രീതിയിൽ, ശ്രമിച്ചുനോക്കിയതാണ് ദൈവം ഇല്ലെന്നു സ്ഥാപിക്കാൻ. അവരുടെ മട്ടും മാതിരിയും കണ്ടാൽ തോന്നും അവരാണ് അതിനു വേണ്ടി ആദ്യം കോപ്പു കൂട്ടി ഇറങ്ങിയവരെന്ന്. നമ്മുടെ സ്വന്തം ഇടമറുകും എം സി ജോസഫും പി സി കടലുണ്ടിയും പഠിച്ചതും പഠിക്കാത്തതുമായ പണിയെല്ലാം ചെയ്തു. ഇടക്ക് ഏ ടി കോവൂരും യുക്തിവാദവും മാനസികാപഗ്രഥനവുമൊക്കെയായി പത്രത്തിൽ കുറെ കാലം വിലസി. അവർക്കൊക്കെ എത്രയോ മുമ്പ് ചാർവാകൻ വാദിച്ചുനോക്കിയിരുന്നു. കാലം ഏറെ കഴിഞ്ഞ്, പുതിയത് എന്ന് അദ്ദേഹം കരുതിയ വിളംബരവുമായി നീത്ഷേ വന്നു പോയിട്ട് ഒരു നൂറ്റാണ്ട് ആയതേയുള്ളു. ദൈവത്തിന്റെ തിരോധാനത്തെപ്പറ്റിയുള്ള നീത്ഷേയുടെ വിളംബരം വരുമ്പോൾ, ഇടക്കിടെ അദ്ദേഹം മതിഭ്രമത്തിൽ പെട്ടുപോയിരുന്നുവെന്നത് വേറെ കാര്യം. ഏതായാലും അവരുടെ പണിയൊന്നും ഫലിച്ചില്ല. വിശ്വാസം ഏറിവരുന്നുവെന്നതാണ് സത്യം. തെളിവില്ലാതെ നാം അറിയുന്ന സത്യം.

തിരുവനന്തപുരത്ത് ശ്രീ പത്മനാഭസ്വാമിക്ഷേത്രത്തിൽ നിധി കണ്ടെത്തിയപ്പോൾ, ദേവ-രാജവിശ്വാസം പിന്നെയും ബലപ്പെടുകയായിരുന്നു. നിധിയുടെ വൈപുല്യത്തിന്റെ അനുപാതത്തിൽ വിശ്വാസം ബലപ്പെട്ടുവെന്ന് ഞാൻ പറയും. ആരോ ശുപാർശ ചെയ്ത്, ഹൈദരാബാദിലെ ഒരു മാധ്യമപ്രവർത്തക, വൈജയന്തി, എന്നെ വിളിച്ചു, വിശ്വാസത്തിന്റെ വളർച്ചയെപ്പറ്റി സംസാരിക്കാൻ. എന്താണ് ഈ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ ആകർഷണം? എന്റെ ഉത്തരത്തിന് രണ്ടു ഭാഗം ഉണ്ടായിരുന്നു. ഒരു ലക്ഷം കോടി രൂപ വില വരുന്ന ആടയാഭരണങ്ങൾ സൂക്ഷിക്കുന്ന സ്ഥലം എന്നതു തന്നെ ഇപ്പോഴത്തെ ഒരു ആകർഷണം. രാജാവിന്റെ ദേവാലയം ആണെന്നതാണ് ജനസാമാന്യത്തെ ആകർഷിക്കുന്ന രണ്ടാമത്തെ കാര്യം.

വൈജയന്തിയുടെ ചോദ്യത്തിനു മറുപടി പറഞ്ഞുകൊണ്ട് ഞാൻ ചരിത്രത്തിലേക്കും ഭൂമിശാസ്ത്രത്തിലേക്കും ധനശാസ്ത്രത്തിലേക്കും മനശ്ശാസ്ത്രത്തിലേക്കും പോയി. കേരളത്തിലെ പല ക്ഷേത്രങ്ങളുടെയും, വിശേഷിച്ച് തിരുവനന്തപുരത്തെയും കോഴിക്കോട്ടെയും രണ്ടു ക്ഷേത്രങ്ങളുടെ, ഉല്പത്തിക്കഥയിൽ പ്രായശ്ചിത്തത്തിന്റെ മനശ്ശാസ്ത്രം വായിച്ചെടുക്കാം. ഞാൻ വൈജയന്തിയോടു പറഞ്ഞു, രാജാവിന്റെ പ്രായശ്ചിത്തവുമായി ബന്ധപ്പെട്ടതുകൊണ്ടാകാം, തിരുവനന്തപുരത്തിന്റെ മനസ്സിൽ ആ ക്ഷേത്രത്തിന് ഒരു സവിശേഷസ്ഥാനം ഉണ്ടായി.

പതിനെട്ടാം നൂറ്റാണ്ടിൽ വേണാട് നേരിട്ട ശൈഥില്യം മറി കടന്ന്, അതിരുകൾ പുറകോട്ടു തള്ളി മാറ്റി, അയൽ പക്കത്തെ വെട്ടിപ്പിടിച്ച് വലിയൊരു രാജ്യം രൂപപ്പെടുത്തിയ ആളായിരുന്നു അനിഴം തിരുനാൾ മാർത്താണ്ഡ വർമ്മ. ഓരോ ആക്രമണത്തിലും അറിയപ്പെടാത്ത അവകാശധ്വംസനത്തിന്റെയും ഓർമ്മിക്കപ്പെടാത്ത ദുരിതത്തിന്റെയും പ്രമാണം ഉണ്ടായിരുന്നു. നാമജപത്തിന് ഇറങ്ങുമ്പോഴോ പള്ളിയറയിലേക്കു നീങ്ങുമ്പോഴോ മാർത്താണ്ഡവർമ്മ തന്റെ ഉടവാളിൽ പുരണ്ടിരുന്ന ചോര ഒരു നിമിഷം നോക്കിനിന്നിരിക്കും. കലിംഗയുദ്ധത്തിനുശേഷം അശോകനിൽ ഉണർന്ന പശ്ചാത്താപം അദ്ദേഹത്തെ ആവേശിച്ചിരിക്കും. ഒരു രാജാവിന്റെ പ്രായശ്ചിത്തമെന്നോണം രാജ്യം മുഴുവൻ തൃപ്പടിദാനമായി കൈവരുന്ന ക്ഷേത്രം ആളുകളിൽ കൌതുകമുണർത്തുന്നത് സ്വാഭാവികമായിരുന്നു.

ഏറനാട്ടുകാരൻ ഒരു നായർ പ്രമാണിയുടെ പ്രായശ്ചിത്തത്തിൽനിന്ന് ഒരു പണ്ഡിതസദസ്സ് രൂപം കൊണ്ടു കോഴിക്കോട്ട്. “ചത്തും കൊന്നും അടക്കിക്കൊൾക” എന്ന ഹിംസാത്മകമായ ഉപദേശം അഴിച്ചുവിട്ട് നാടുവിട്ട അവസാനത്തെ ചേരമാൻ പെരുമാളുടെ നെടിയിരുപ്പിലെ സാമന്തൻ അക്ഷരം പ്രതി ആ വചനം പിൻ തുടരുകയായിരുന്നു. നേരത്തേ കോഴിക്കോട്ടെ തളി ക്ഷേത്രത്തെ ചുറ്റിപ്പറ്റി വളർന്നിരുന്ന അധികാരകേന്ദ്രത്തെയും, മറ്റു പലതിനെയും പോലെ, അദ്ദേഹം കീഴ്പ്പെടുത്തി. തളിയിൽ നടത്തിയ കൊല കാരണം സാമൂതിരിയുടെ കുടുംബത്തിൽ സന്തതി അറ്റുപോകുമെന്ന ഭയമായി. ആ പാപത്തിനുള്ള പ്രായശ്ചിത്തമായി തുടങ്ങിയതാണ് രേവതി പട്ടത്താനം.

മറ്റുള്ളവരുമായി ഇട തട്ടിച്ചുനോക്കുമ്പോൾ നന്നേ കൊച്ചായ കൊച്ചിത്തമ്പുരാനും അദ്ദേഹത്തിന്റേതായ പാപവും പ്രായശ്ചിത്തവും കാണും. കാടു വെട്ടുന്നതിനെതിരെ കലി തുള്ളി വന്ന വെളിച്ചപ്പാടിന്റെ തല അറുത്ത ശക്തൻ തമ്പുരാനെ ഇന്നേ വരെ നമ്മൾ ശക്തനായേ കണ്ടിട്ടുള്ളു. അദ്ദേഹം ചെയ്തുപോയതിലൊന്നും പാപത്തിന്റെ കറ പുരണ്ടതായി ആരും വ്യാഖ്യാനിച്ചിട്ടില്ല. കാലം ചെല്ലുമ്പോൾ, ചരിത്രസന്ധികളെയും മൂല്യസങ്കല്പങ്ങളെയും പുതുതായി വിലയിരുത്തുമ്പോൾ, അങ്ങനെയും ഒരു വ്യാഖ്യാനം വന്നു കൂടായ്കയില്ല.

അനന്തപുരിയിലെ പുതിയ നിധിദർശനത്തിൽനിന്ന് വേറെ ചില പഴയ കാര്യങ്ങളും വെളിച്ചം കൊള്ളുന്നുണ്ട്. തിരുവിതാംകൂറിലെ കുട്ടികൾ പാടിയിരുന്ന ആ പഴയ പാട്ടുണ്ടല്ലോ, “ശ്രീവഞ്ചിഭൂപാ...” എന്നു തുടങ്ങുന്ന ആ വിദ്യാരംഭഗാനം, അതിന്റെ സത്ത ഉൾക്കൊള്ളുന്ന വിധത്തിൽ രാജാപദാനം പാടാൻ നിധിദർശനം ഒന്നുകൂടി അവസരം ഉണ്ടാക്കിയിരിക്കുന്നു. ക്ഷേത്രത്തിൽനിന്ന് ഒന്നും എടുക്കാതെ, എല്ലാം ക്ഷേത്രത്തിനു കൊടുത്തുപോന്ന രാജകുടുംബത്തിന്റെ മഹാമനസ്കതക്ക് നിദർശനമായി കാണുന്നു പലരും പുതിയ നിധിദർശനത്തെ. ഇത്രയും കാലം അത്രയും വലിയൊരു നിധി ആപത്തൊന്നും വരാതെ കാത്തുപോന്ന രാജകുടുംബത്തെ വാഴ്ത്താൻ വാക്കുകളില്ല. പരുക്കനായി പറഞ്ഞാൽ, അടിച്ചെടുക്കാമായിരുന്നതൊന്നും തൊട്ടില്ല എന്നു വ്യംഗ്യം. ഒരു കുസൃതിക്ക് അവിടെയും വക കാണുന്നു. എന്തൊക്കെ, എപ്പോഴൊക്കെ, ആരൊക്കെ ക്ഷേത്രത്തിന് ദാനം ചെയ്തിരുന്നു എന്നതിന്റെ പ്രമാണം നോക്കിയാലല്ലേ അതെല്ലാം അവിടെയുണ്ടെന്ന് ഉറപ്പിക്കാൻ പറ്റൂ? അങ്ങനെയൊരു പ്രമാണം ഉണ്ടോ? അതൊന്നും ഇതുവരെ ആരും തിരക്കിയിട്ടില്ല.

പഴയൊരു സംസ്കൃതവചനം ഓർമ്മ വരുന്നു. യസ്യാസ്തി വിത്തം സ: നര: കുലീന: സ: ഏവ പണ്ഡിത: പണമുള്ളവൻ കേമൻ, കോവിദൻ എന്ന് അർഥം പറയാം. ക്ഷേത്രത്തിന്റെ കാര്യത്തിലും അതു ബാധകമാണെന്ന് വീണ്ടും തെളിഞ്ഞുകൊണ്ടിരിക്കുന്നു. സമ്പത്ത് ഉണ്ടാക്കാൻ സഹായിക്കുകയോ സമ്പത്തിന് ഉടമയായിരിക്കുകയോ ചെയ്യുന്ന ദേവാലയത്തിൽ ആളുകൾ തിക്കിക്കേറും. ഏറെ ആളുകളുടെയും പ്രാർഥനക്ക് ധനശാസ്ത്രപരമായ ഒരു മാനം ഉണ്ടാകുമെന്നാണ് എന്റെ അനുഭവവും അനുമാനവും. അത്ഭുതാവഹമായ ധനത്തിന്റെ ശേഖരമെന്നു തെളിയുന്ന അനന്തപുരിയിലെ ക്ഷേത്രം കാത്തുരക്ഷിക്കാൻ ഇനി ഒരു വലിയ വ്യൂഹം സായുധസേന തന്നെ വേണ്ടി വരും. വിശ്വാസികളും അല്ലാത്തവരും അതിനു മുന്നിൽ കോൾമയിർ കൊണ്ടു നിൽക്കുന്ന കാഴ്ചക്കായി നമുക്ക് കാത്തിരിക്കാം.

രാജാക്കന്മാർക്ക് ഇതൊക്കെ ദാനം ചെയ്യുകയും ക്ഷേത്രത്തിന് ഇതൊക്കെ ഏറ്റുവാങ്ങുകയുമേ ചെയ്യേണ്ടിയിരുന്നുള്ളു. ഇതൊക്കെ എങ്ങനെ ഉണ്ടായി? ഇത്രയും സ്വർണ്ണവും വൈരവുമൊക്കെ എവിടന്നു വന്നു? ഇതൊക്കെ പണിതുണ്ടാക്കാൻ എത്ര തട്ടാന്മാർ എത്ര കൊല്ലമെടുത്തു? അവർക്ക് എന്തു വരുമാനമുണ്ടായിരുന്നു? ആ കരകൌശലം ഓർമ്മ പോലും അല്ലാതായോ? അപ്രസക്തമായ, ചിലരെയെങ്കിലും അലോസരപ്പെടുത്താവുന്ന അത്തരം ചില ചോദ്യങ്ങളും എന്റെ മനസ്സിൽ പൊട്ടിത്തെറിച്ചു. ഉത്തരത്തിനായി ഞാൻ പഴയ സമാന്തരകഥകളിലേക്ക് ഊളിയിട്ടു. താജ് മഹൽ ഉയർന്ന ശേഷം, അതു പോലെ വേറൊന്ന് ഉയർത്താതിരിക്കാൻ, മുഖ്യശില്പിയെ ഷാ ജഹാൻ വക വരുത്തിയെന്ന് ഒരു കഥ പറയുന്നു. കഥ ശരിയായലും തെറ്റായാലും, ആ ശില്പിയെ നമ്മൾ ഓർക്കാറില്ല. സാഹിർ ലുധിയാൻവിയുടെ ഗാനം ഞാൻ ഓർത്തു: “തന്റെ പ്രേമത്തിന്റെ സ്മാരകം തീർക്കുമ്പോൾ, ഒരു ചക്രവർത്തി പാവപ്പെട്ട നമ്മുടെ ദു:ഖത്തെ പരിഹസിച്ചു...”

(malayalam news july 10)

രക്തസാക്ഷികളെ ആവശ്യമുണ്ട്!

വാനൊലി പോലെ ചില ചാനലുകളിൽ വരുന്ന പല വാർത്തകളും കേൾക്കുമ്പോൾ സംശയവും നീരസവും തോന്നും. സ്ഥാനമോ അടിസ്ഥാനമോ ഇല്ലാതെ, ആരു പറഞ്ഞെന്നോ എവിടന്നു കിട്ടിയെന്നോ വെളിപ്പെടുത്താനില്ലാതെ, റിപ്പോർട്ടറുടെ വെളിപാടു പോലെ വരുന്ന വാർത്ത കേൾക്കുമ്പോൾ അറയ്ക്കുക തന്നെ ചെയ്യും. ഒന്നുകിൽ ഏതോ തല്പരകക്ഷി വകതിരിവു കുറഞ്ഞ ലേഖകർ വഴി നട്ടു വളർത്താൻ നോക്കുന്ന കുരുക്കാത്ത നുണ. അല്ലെങ്കിൽ ഒളിക്കേണ്ട താല്പര്യത്തോടുകൂടി, കേൾക്കുന്നവരോടോ വസ്തുതകളോടോ ഉത്തരവാദിത്വമില്ലാതെ ലേഖകർ അടിച്ചുമിന്നിക്കുന്ന വാനൊലി. താല്പര്യം അഭിപ്രായമായും അഭിപ്രായം വാർത്തയായും അവർ വിറ്റഴിക്കാൻ നോക്കുന്നതു കാണുമ്പോൾ, കറുപ്പും വെളുപ്പും തിരിച്ചറിയുന്നവർക്ക് നീരസം തോന്നും. അങ്ങനെ തോന്നിപ്പിച്ച സൂര്യ വാർത്തകൾ നന്നേ കുറവല്ല.

കഴിഞ്ഞ ദിവസം പ്രകടനങ്ങളെപ്പറ്റി കേട്ട സൂര്യവാർത്തക്കും ആ വാനൊലിസ്വഭാവം ഒട്ടൊക്കെ ഉണ്ടായിരുന്നു. വിദ്യാർഥികൾ നടത്തുന്ന പ്രകടനങ്ങളിലെല്ലാം ഇരകളായി വീഴുന്നത് ദരിദ്രരായ ദലിതരാണെന്ന് ഒഴുക്കൻ മട്ടിൽ, സ്വയംസ്പഷ്ടമായ സത്യത്തിന്റെ ശബ്ദത്തിൽ സൂര്യ ഒരു കാച്ച് കാച്ചി. ജനസംഖ്യാപരമായ ആ വർഗ്ഗീകരണം ആരും കൂലങ്കഷമായി നടത്തിയതൊന്നുമല്ല. ഏതോ ഒരു ലേഖകനോ എഡിറ്റർക്കോ അങ്ങനെ ഒരു വെളിപാട് ഉണ്ടായി, അതങ്ങു തട്ടിമൂളിച്ചു. അത്ര തന്നെ. അതിന്റെ സത്യാവസ്ഥ ചോദ്യം ചെയ്യുകയല്ല; സത്യത്തെ അതായി, സത്യമായി, ഒരാളുടെ വെറും വെളിപാട് ആകാതെ അവതരിപ്പിക്കാതെ പോകുമ്പോഴത്തെ നീരസം പറയുന്നുവെന്നേയുള്ളു.

എന്നാലും കൂടുതൽ ഗവേഷണം നടത്താനും ആലോചിക്കാനും വക നൽകുന്നതായിരുന്നു ആ കഥ. എല്ലായിടത്തും എല്ലായ്പ്പോഴും എന്തെങ്കിലും വിഷയം വേണം വിദ്യാർഥികൾക്കും അല്ലാത്തവർക്കും പ്രതിഷേധിക്കാൻ. എങ്ങനെയെങ്കിലും ഒരു വഴി കാണണം പ്രതിഷേധം രക്തരൂഷിതമാക്കാൻ. ചോര ചൊരിയാനും വേദന സഹിക്കാനും ഭാവി കലക്കാനും തയ്യാറായ കുറെ പാവങ്ങൾ വേണം രക്തസാക്ഷികളാകാൻ. അത്രയും ഒപ്പിച്ചെടുത്താൽ ബാക്കിയെല്ലാം നേതാക്കൾ ഏറ്റു. ചോര പുരണ്ട ഉടുപ്പ് കാണിച്ച്, കിരാതഭരണത്തിനെതിരെ ഒച്ച വെച്ച്, നടുത്തളത്തിലേക്കും പുറത്തളത്തിലേക്കും ആടിയോടിയിറങ്ങി, അവർ നിയമസഭയും യമസഭയും മുഖരിതമാക്കിക്കൊള്ളും.

സൂര്യ വാർത്തകളിൽ മുഴങ്ങിക്കേട്ട ചില കാര്യങ്ങൾ പ്രത്യേകം ശ്രദ്ധിക്കണം. ദലിതരും പാവപ്പെട്ടവരുമാണ് അടികൊള്ളാൻ നിയോഗിക്കപ്പെടുന്നവർ. സാധാരണ വിദ്യാർഥികളാണ്, മെഡിക്കൽ വിദ്യാർഥികളല്ല, മെഡിക്കൽ വിദ്യാഭ്യാസത്തിലെ കുഴപ്പത്തിനെതിരെ പ്രകടനം നടത്തുന്നവർ. എന്തിന്റെ പേരിലാണ് പ്രകടനം നടത്തുന്നതെന്ന് തിരിച്ചറിയാത്തവരാണ് അവരിൽ പലരും. സുരക്ഷിതമായി പ്രകടനത്തിനു നേതൃത്വം നൽകുന്നവർ പിന്നീട് അനിഷേധ്യനേതാക്കളായി ഉയരുമ്പോൾ, എല്ല് ഒടിയുകയും വിദ്യാഭ്യാസം മുടങ്ങുകയും ചെയ്യുന്നവർ കൂലിപ്പണിക്കോ കൂലിയില്ലാത്ത പണിക്കോ പോകേണ്ടിവരും.

പഴയ ഒരു സ്മരാഭാസം ഓർക്കട്ടെ. ഇപ്പോൾ എല്ലാവരും സന്തോഷത്തോടെ സ്വീകരിച്ചിട്ടുള്ള പ്ലസ് ടു വിദ്യാഭാസക്രമം നടപ്പാക്കാൻ സർക്കാർ തീരുമാനിച്ച എൺപതുകളുടെ ആദ്യപകുതിയാണ് കാലം. പ്രി ഡിഗ്രി ബോർഡ് ഏർപ്പെടുത്തുന്നതിനെതിരെ നാടെങ്ങും സമരമായി. ക്ലാസ് തുടങ്ങുന്നതിനുമുമ്പേ കുട്ടികൾ കൂട്ടം കൂട്ടമായി ക്ലാസ് വിട്ടിറങ്ങി, മുദ്രാവാക്യ വിളിച്ചു, കഴിയുമ്പോഴൊക്കെ കണ്ടതിനൊക്കെ കല്ലെറിഞ്ഞു. മറയ്ക്കാൻ വയ്യാത്ത കൌതുകത്തോടെ ഞാൻ എന്റെ മകൻ പഠിച്ചിരുന്ന മോഡൽ സ്കൂളിൽ നടമാടുന്ന സമരം കാണാൻ ഒരു ദിവസം ഇറങ്ങിത്തിരിച്ചു.

മുഖ്യാധ്യാപകൻ ഗോപിനാഥൻ ആചാരി അച്ചടക്കത്തിനു പേരു കേട്ട ആളായിരുന്നു. എപ്പോഴും അദ്ദേഹം കരുതിയിരുന്ന ചൂരലിന്റെ നീളത്തെക്കാൾ അല്പം കൂടുമായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഉയരം. ഓങ്ങാനും വീശാനും മാത്രം ഉപയോഗിച്ചിരുന്ന ആ ചൂരൽ ആരുടെയെങ്കിലും ചന്തിക്ക് വീണതായി ചരിത്രമില്ല. പക്ഷേ ആചാരി സാറിന്റെ നിഴൽ കണ്ടാൽ മതി കുസൃതിക്കാർ പറ പറക്കും. അന്നു ഞാൻ കാണുമ്പോൾ വിഖ്യാതനായ ആ ആചാരി സാർ ഏകനും മൂകനും നിസ്സഹായനുമായി, ചൂരലിനെ തഴുകി, സ്കൂളിന്റെ മുറ്റത്ത് നിൽക്കുകയായിരുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ നിഴൽ കണ്ടാൽ വിരണ്ടിരുന്ന പിള്ളേർ നാലു പാടും എന്തൊക്കെയോ കൂവിക്കൊണ്ട് ആർത്തുതിമിർക്കുന്നു!

അവരിൽ ഒരാളെ ഞാൻ തടഞ്ഞുനിർത്തി. “എന്തിനാണ് ഈ ഓട്ടവും ചാട്ടവും അട്ടഹാസവും?“ ഞാൻ ചോദിച്ചു. ആ കുട്ടിക്ക് ചിരി വന്നു. ഇങ്ങനെ ഒരു ചോദ്യം ആരെങ്കിലും ചോദിക്കുമോ? മുദ്രാവാക്യം മുടങ്ങിപ്പോയ വിഷമത്തോടെ അവൻ പറഞ്ഞൊപ്പിച്ചു: “പ്രി ഡിഗ്രി ബോർഡ്...” അതെന്തു ബോർഡാണ് എന്നു ഞാൻ ചോദിച്ചുതീർക്കുമ്പോഴേക്കും അവൻ അടുത്ത മുദ്രാവാക്യത്തിനുള്ള തയാറെടുപ്പുമായി പാഞ്ഞുപോയി. എട്ടിലോ ഒമ്പതിലോ പഠിച്ചിരുന്ന ആ കുട്ടിക്ക് പ്രി ഡിഗ്രി ബോർഡിനോട് എതിർപ്പായിരുന്നു. ആ ബോർഡിന്റെ നിറം കറുപ്പാണോ വെളുപ്പാണോ എന്ന് അവന് അറിയുമായിരുന്നില്ല. സ്കൂളിനടുത്തുള്ള ചെങ്കൽ ചൂള എന്ന ചേരിയിൽ അലിഞ്ഞുചേരുമ്പോഴും ആ ചോദ്യം അവനു പ്രസക്തമായിരുന്നില്ല. ജീവിതത്തിൽ ഒരിക്കലും ആ ചോദ്യം അവനെ അലട്ടിയിരിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നില്ല.

അവന്റെ ഒരു നേതാവ് പ്രസ്താവനയുമായി എന്റെ ആപ്പീസിൽ വരുമായിരുന്നു. അദ്ദേഹം പിന്നീട് വലിയ നേതാവും മേയറും നിയമസഭാംഗവുമൊക്കെയായി. അദ്ദേഹത്തിന്റെ മുതിർന്ന നേതാക്കൾ സമരത്തിനുള്ള സന്നാഹമെല്ലാം ഒരുക്കിക്കൊടുത്തിരുന്നു. പ്രി ഡിഗ്രി ബോർഡിനെതിരെയുള്ള യുദ്ധം കൊഴുപ്പിക്കാൻ സർവകലാശാലയിലെ വിപ്ലവകാരികളായ ഗുമസ്തന്മാർ എത്രയോ ഉത്തരക്കടലാസുകളിൽ തിരിമറി നടത്തി. ജയിച്ചവരെ തോല്പിച്ചു, പരീക്ഷയെഴുതാത്തവർക്ക് വലിയ മാർക്ക് കൊടുത്തു. എല്ലാം സർക്കാരിനെയും സർവകലാശാലയെയും നാണം കെടുത്താനായിരുന്നു. വൈസ് ചാൻസലർ ഹബീബ് മുഹമ്മദിനെ വെട്ടിലാക്കി. പ്രൊ വൈസ് ചാൻസലർ സുകുമാരൻ നായർക്കെതിരെ പീഡനക്കഥ ഉണ്ടാക്കി. എത്ര കുട്ടികളുടെ ഭാവി ആ സമരത്തിൽ കലങ്ങിയെന്ന് കണക്കില്ല. ചിലർ നേതാക്കളായെന്നത് സത്യം. ഒടുവിൽ എന്തിനെതിരെ സമരം ചെയ്തുവോ അതിനെല്ലാം ഏവരും സ്വാഗതം അരുളുകയും ചെയ്തു. കമ്പ്യൂട്ടറിനെതിരെഉം മറ്റും അന്ത കാലത്തു നടത്തിയ സമരങ്ങൾ നമ്മുടെ വിപ്ലവത്തിന്റെ ഭാഗമാണല്ലോ.

സമരത്തിന്റെ ലക്ഷ്യം എന്തുമായിക്കൊള്ളട്ടെ, മാർഗ്ഗം അക്രമമായിരിക്കണം. കുറെ അടിപിടി വേണം. ബസ്സു കത്തിക്കണം. വഴി തടയണം. ചോര ചിന്തിയാൽ മതൊരു സമരത്തിനു കൂടി വഴിയായി. ഇതൊന്നും കുത്സിതമായി ആലോചിച്ചുറപ്പിക്കുന്നതല്ല. പരമ്പരാഗതമായി രൂപം കൊണ്ട ഒരു മാനസികവ്യവസ്ഥ അതിന്റെ പുറകിൽ കാണാം. പാർലമെന്റ് സംവിധാനവും നിയമത്തിന്റെ വാഴ്ചയും സമാധാനത്തിന്റെ
മാർഗ്ഗവും പിന്നെപ്പിന്നെ അംഗീകരിച്ചിട്ടുണ്ടെങ്കിലും, ചത്തും കൊന്നും വേണം എന്തും നേടാൻ എന്ന പഴയ വർഗ്ഗയുദ്ധത്തിന്റെ തിയറി ഇപ്പോഴും അവിടവിടെ ദഹിക്കാതെ കിടപ്പുണ്ട്. ചോര ചിന്തുന്നവന് ഇപ്പോഴും നായകപരിവേഷം ഉണ്ട്. സുരേഷ് ഗോപിയും മമ്മുട്ടിയുമൊക്കെ സിനിമയിൽ കാട്ടുന്നതു പോലെ, ഒറ്റക്കൊരാൾക്ക് എതിരാളികളെ വെട്ടിവീഴ്ത്തി ധർമ്മം വീണ്ടെടുക്കാൻ പറ്റുമെന്ന മണ്ടത്തരം ഒരു മാറാരോഗമായി പടരുന്നത് അതുകൊണ്ടു തന്നെ. ചാവേറുകൾക്ക് എന്നും നല്ല മാർക്കറ്റാണെന്നു വ്യക്തം.

നിയമസഭയിൽ വഴി വിട്ടു പെരുമാറിയതിന് ഒരിക്കൽ ചില മാർക്സിസ്റ്റ് അംഗങ്ങളെ സസ്പെന്റ് ചെയ്യുകയുണ്ടായി. കർശനമായി സഭ നടത്തിയിരുന്ന സ്പീക്കർ വക്കം പുരുഷോത്തമൻ ഒന്നിനു നേരെയും കണ്ണടച്ചിരുന്ന ആളല്ല. അദ്ദേഹത്തിന്റെ കല്പനയെത്തന്നെ വെല്ലുവിളിക്കാനായിരുന്നു പാർട്ടിയുടെ തീരുമാനം. അങ്ങനെ സസ്പെന്റ് ചെയ്യപ്പെട്ട അംഗങ്ങൾ ബലമായി സഭയിൽ കേറുമെന്നായി. വിലക്കാൻ നോക്കിയ സുരക്ഷാ ഉദ്യോഗസ്ഥരെ തള്ളി മാറ്റാൻ നോക്കിയപ്പോൾ, അവർ സഭയുടെ വാതിൽ പൂട്ടി, ശാരീരികമായ വെല്ലുവിളിയെ ശാരീരികമായിത്തന്നെ നേരിട്ടു. സഭയുടെ പൂമുഖത്ത് ഉന്തും തള്ളൂം ബഹളവും. ചിലർ താഴെ വീഴുന്നു, ചിലരുടെ മുണ്ട് പോകുന്നു, ചിലർക്ക് കലി കേറുന്നു, ചോര വീഴുന്നു. ചോരക്ക് അപ്പോൾ ജനതയുടെ നിറമായിരുന്നു. കൃഷ്ണൻ കുട്ടിയുടെ വിരലുകൾ എങ്ങനെയോ മുറിഞ്ഞു. സാഹിത്യത്തിൽ പറഞ്ഞാൽ, സഭാമുഖം രക്തപങ്കിലമായി. പിന്നെ അതിന്റെ പേരിലായി ആക്രോശം. അനിവാര്യമെന്നോണം, ഒടുവിൽ കയ്യാങ്കളി വേണ്ടെന്നുവെച്ച്, ബലപ്രയോഗത്തിന്റെ വക്താക്കൾ ഗാന്ധിയുടെ സത്യഗ്രഹം കൊണ്ടു ചരിതാർഥരായി.

ചുരുക്കിപ്പറഞ്ഞാൽ, എന്തിനെതിരെ സമരം വേണമെന്നും എങ്ങനെ അതു ചെയ്യണമെന്നും ഇന്നും നമ്മുടെ വിപ്ലവകാരികൾക്ക് തീർത്തും പിടികിട്ടാത്തതു പോലെ തോന്നുന്നു. മാനസികമായ ആ അവ്യക്തതയും അപക്വതയും കാരണമാകാം “ഐതിഹാസികമായ അബദ്ധം” ആവർത്തിച്ചും അവസാനിക്കാത്ത ആത്മവിമർശനവും തെറ്റു തിരുത്തലും നടത്തിയും വിപ്ലവം നനഞ്ഞിഴഞ്ഞു തുടരുന്നു. ഈ ചിന്തകൾ ഉരുക്കൂടുമ്പോൾ, യാദൃച്ഛികമായി, ഞാൻ തോപ്പിൽ ഭാസിയുടെ “ഒളിവിലെ ഓർമ്മകൾ” വായിക്കുകയായിരുന്നു. അര നൂറ്റാണ്ടു മുമ്പിറങ്ങിയ പുസ്തകത്തിന്റെ രണ്ടാം വായന. ലക്ഷ്യത്തിന്റെ മായികതയും ആ ആവേശത്തിന്റെ ഉച്ഛൃംഖലതയും നിതാന്തമായ ധീരതയും, തിരിഞ്ഞുനോക്കുമ്പോൾ നീറിപ്പടരുന്ന ഒരു തരം വൈയർഥ്യബോധവും ആവിഷ്കരിക്കുന്ന ആ പുസ്തകം മലയാളത്തിന്റെ സമൂഹചേതനയുടെ ഉദ്വിഗ്നമായ ഒരു ഘട്ടത്തെ അടയാളപ്പെടുത്തുന്നു. അതിലെ ചെറിയൊരു ഭാഗം, ഒരു സംഭവം, ഇവിടെ ഉദ്ധരിക്കട്ടെ:

“ഒരു ദിവസം ഒരു പരിപാടി നടപ്പാക്കാൻ എന്നെയും മാധവൻ പിള്ളയെഉം ഡി സി നിയോഗിച്ചു. ഞങ്ങളുടെ ജീവൻ പോകാൻ സാധ്യത്യൌള്ള ഒരു പരിപാടി. ഞങ്ങൾ ധൈര്യസമേതം പുറപ്പെട്ടു....എന്റെ മനസ്സിൽ ഒരു നേരിയ വിഷമം. മരിക്കൻ അരിഷ്ടക്കേട്...ഞാൻ മാധവൻ പിള്ളയോടു പറഞ്ഞു: “ഇതു കമ്യൂണിസമല്ല. ഇതിന്റെ പേർ ആത്മഹത്യയെന്നാണ്“ എന്റെ അഭിപ്രായവ്യത്യാസം കാരണം പരിപാടി നടന്നില്ല. മരണവും സംഭവിച്ചില്ല....എന്നെ പാർട്ടിയിൽനിന്ന് അനിശ്ചിതകാലത്തേക്ക് സസ്പെന്റ് ചെയ്തു....പാർട്ടി തെറ്റുകൾ തിരുത്തിയപ്പോൾ പുതിയ സെന്റ്രൽ കമ്മിറ്റി സെക്റ്റേറിയൻ കാലഘട്ടത്തിലെ ശിക്ഷണനടപടികളെല്ലാം റദ്ദാക്കി. അതെല്ലാം കാർഡുകളിൽനിന്ന് നീക്കം ചെയ്യുകയും ചെയ്തു. എന്നാലും അന്നു ശിക്ഷണനടപടികൾക്കു വിധേറ്റ്യരായ ആളുകൾക്കും രാജി വെച്ച ആളുകൾക്കും സ്വയം അരധ:സ്ഥിതമനോഭവം ഉണ്ട്. ചില പാർട്ടി സഖാക്കളും ഒരു വിഭാഗം ജനങ്ങളും സ്വല്പം കളങ്കം പറ്റിയ ആളുകളെന്ന നിലയിൽ അവരെ നോക്കുന്നു. രാജി വെക്കുകയോ നടപടികൾക്കു വിധേയരാവുകയോ ചെയ്തവരോട് അത്തരം മനോഭാവം നമുക്കുണ്ടെങ്കിൽ അതിന്റെ അർഥം അന്നു നമ്മുടെ പാർട്ടിക്കു പറ്റിയ ഭയങ്കര തെറ്റിനെ നമ്മൾ കാണുന്നില്ലെന്നാണ്.”

ഇതൊക്കെ വായിച്ചുപോകുമ്പോൾ എന്റെ ചിന്ത ഒളിവിൽ പോയ നേതാക്കൾക്ക് “ഷെൽട്ടർ“ നൽകിയ സാധുക്കളെപ്പറ്റിയായിരുന്നു. ആപത്തിന് അഭയം നൽകിയ ആ പാവങ്ങളുടെ പിന്മുറക്കാർക്ക് എന്തു കിട്ടി? മായികമായ ലക്ഷ്യത്തിനുവേണ്ടി മരിക്കുകയോ മരണത്തിന്റെ ഓരത്തുകൂടെ നടക്കുകയോ ചെയ്തവരിൽ സ്മാരകവും ചരമക്കുറിപ്പും കിട്ടാത്തവർ എത്ര? അലോസരപ്പെടുത്തുന്ന ഈ ചോദ്യങ്ങൾക്കിടയിലും ഒരു കാര്യം നമ്മൾ പിന്നെയും പിന്നെയും തെളിയിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്നു: രക്തസാക്ഷികൾ ഇനിയും വേണം.

(malayalam news july 4)

മുച്ചീട്ടുകളിക്കാരന്റെ മക്കൾ

ഒറ്റവീർപ്പിൽ ചോദ്യവും പാതി ഉത്തരവും പരത്തിപ്പറഞ്ഞുകൊണ്ട് അവതാരക അരങ്ങു തകർത്തു. പങ്കെടുക്കുന്നവരും കേട്ടിരിക്കുന്നവരും തലയാട്ടി. അര മണിക്കൂർ നീണ്ട ആലോചനക്കുശേഷം പിരിയുമ്പോൾ എല്ലാവർക്കും ഒരേ മനസ്സായിരുന്നു: തട്ടിപ്പ് തെറ്റാണ്; നടപടി വേണം; പണം പോയവർക്ക് അതു തിരിച്ചുകിട്ടണം.

ടെലിവിഷൻ അണക്കുമ്പോൾ ഭാര്യയും ഞാനും ഊറിച്ചിരിച്ചുപോയി. ആർക്കും എതിരായി ഒന്നും പറയാനില്ലാത്ത ആ പ്രപഞ്ചസത്യത്തെപ്പറ്റി ഇത്ര ആലോചിക്കാനെന്തിരിക്കുന്നു? തട്ടിപ്പ് കൊള്ളാമെന്നോ തട്ടിപ്പുകാരനെ ആദരിക്കണമെന്നോ കബളിപ്പിക്കപ്പെടുന്നയാൾക്ക് പോയ പണം തിരികെ കിട്ടരുതെന്നോ ആരും വിചാരിക്കില്ല. എന്നിട്ടും ഇതൊക്കെ ഏതാണ്ടൊരു നിയമം പോലെ നടന്നുവരുന്നു.

കേരളത്തിൽ അതു നടക്കുന്നതിലാണ് പലർക്കും അത്ഭുതം. എല്ലാവരും സാക്ഷരരായ നാടല്ലേ? ഉപഭോക്താക്കളെല്ലാം കൊള്ളാവുന്ന അഭിരുചിയുള്ളവരായതുകൊണ്ട്, എന്തു സാധനവും വിറ്റുനോക്കാൻ വിപണനവിദഗ്ധർ തിരഞ്ഞെടുക്കുന്ന നാടല്ലേ? അവിടെ ഇങ്ങനെയൊക്കെ, നിയമം പോലെ, നിർബ്ബാധമായും ഏറെക്കുറെ നിത്യമായും, തട്ടിപ്പ് നടക്കുമോ? നടക്കും. അതു തെളിയിക്കാൻ പൊലിസും വക്കീലും വേണ്ട.

ഇനി അക്ഷരാഭ്യാസവും വകതിരിവും ഏറിയതുകൊണ്ടാകുമോ തട്ടിപ്പും കേരളീയതയുടെ ഭഗമാകുന്നത്‌? പലപ്പോഴും ജീവിതത്തിനു നിയാമകമാകുന്നത് യുക്തിയും സത്യവുമല്ല, മണ്ടത്തരവും വിരോധാഭാസവുമാണെന്നു തോന്നും. അക്ഷരാഭ്യാസം കൂടിയ നാട്ടിൽ തന്നെയാണല്ലോ ആത്മഹത്യയും മദ്യപാനവും കൂടിയിരിക്കുന്നത്! ഒറ്റ നോട്ടത്തിൽത്തന്നെ കള്ളമാണെന്നു മനസ്സിലാക്കാവുന്ന ഔഷധങ്ങളും അനുഗ്രഹങ്ങളും ഇവിടെ നന്നായി ചിലവാകുന്നു! അനുഗ്രഹം വിറ്റഴിക്കാൻ ഭാണ്ഡവുമായി മറുനാട്ടിൽനിന്നെത്തുന്നവർക്കും കേരളത്തിലെ പ്രബുദ്ധത പർണ്ണശാല പണിതു കൊടുക്കും!

ആ നിലക്കു വേണം പണം ഇരട്ടിപ്പിക്കുന്നവരുടെ വളർച്ച നോക്കിക്കാണാൻ. പണം വരണ്ട വായുവിൽനിന്ന് ഉണ്ടാവില്ലെന്നാണ് ജ്യോഫ്രി ക്രൌതർ എന്ന പഴയൊരു ധനശാസ്ത്രജ്ഞന്റെ മൊഴി. മുച്ചീട്ടുകളി ഇവിടെ തകൃതിയായത് അക്കാര്യം അറിയാഞ്ഞിട്ടല്ലല്ലോ. തോട്ടിറമ്പിലും പൂരപ്പറമ്പിലും തൂവാല വിരിച്ച്, മൂന്നു ചീട്ട് നിരത്തി, പണം വാരുകയും കോരുകയും ചോരുകയും ചെയ്യുന്നതു കാണിച്ചുതരുന്ന മുച്ചീട്ടുകളിക്കാരൻ നമ്മുടെ നായകസങ്കല്പത്തിൽ പെടും. അങ്ങനെയൊരു മുച്ചീട്ടുകളിക്കാരന്റെ മകളെ ബഷീർ പോലും നായികയായി
വാർത്തെടുക്കുകയുണ്ടായി.

എല്ലാം വെറുതെ കിട്ടണമെന്ന് ആഗ്രഹിക്കുന്നവരുടെ എണ്ണം എവിടെയും കുറവല്ല. കേരളത്തിൽ അവർക്ക് ഭൂരിപക്ഷം കാണും. തോറ്റുപോകുന്നവർക്ക് പിഴച്ചുപോകാനുള്ള വക സൌജന്യമായി കൊടുക്കുന്നത് സാമൂഹ്യസുരക്ഷയുടെ ഭാഗം തന്നെ. ആ വഴിയേ കേരളം നടത്തിയ മുന്നേറ്റത്തെ ഒരിടക്ക് നൊബേൽ ജേതാവായ അമർത്യ സെൻ പോലും
പ്രകീർത്തിക്കുകയുണ്ടായി. പക്ഷേ സൌജന്യം ആവശ്യമുള്ളവരാണ് എല്ലാവരും എന്നു വന്നാലോ? വലിയ സൌകര്യമുള്ളവർക്കു പോലും എന്തെങ്കിലും സൌജന്യം കിട്ടിയേ തീരൂ. അവരെ പ്രീണിപ്പിക്കാൻ “ജനകീയക്കവലയിലെ നേതാക്കൾ” മത്സരിക്കുന്നു. അതുകൊണ്ട് എല്ലാവർക്കും എന്തെങ്കിലും പെൻഷൻ കിട്ടുന്നു. പാവപ്പെട്ടവനും പണക്കാരനും റേഷൻ കിട്ടുന്നു. ഇരുപതു രൂപ വില വരുന്ന അരി ഒരു രൂപക്ക് കൊടുക്കേണ്ടാത്തവരായി ആരെങ്കിലും ഉണ്ടോ എന്ന അന്വേഷണത്തിലാണ് കേരളം.

വെറുതെ എല്ലാം കിട്ടണമെന്ന ആഗ്രഹത്തിൽനിന്ന് ഏറെ അകലെയല്ല ഉള്ള പണം കണ്ണടച്ചു തുറക്കുമ്പോഴേക്കും പത്തിരട്ടിയാക്കാനുള്ള ശ്രമം. നമുക്കറിയാം, ഗോപിനാഥ് മുതുകാടിനുപോലും പറ്റുന്നതല്ല ആ പണി. പക്ഷേ അതു പറ്റുമെന്നു വിശ്വസിക്കാനാണ് സാക്ഷരകേരളത്തിന് ഇഷ്ടം. സായുധവിപ്ലവത്തിലൂടെ സമത്വസുന്ദരമായ സമൂഹം സൃഷ്ടിക്കാൻ തുനിഞ്ഞിറങ്ങിയ അതേ അഭിനിവേശത്തോടെ, മാനത്ത് മാഞ്ചിയം കൃഷി ചെയ്തും ഒന്നു വെച്ചാൽ രണ്ടും, രണ്ടു വെച്ചാൽ നാലും, നാലു വെച്ചാൽ നാനൂറും കിട്ടുമെന്ന് വിചാരിച്ചും പണപ്പെരുക്കത്തിന്റെ വഴി തെടുകയാണ് നമ്മൾ. ഓർമ്മയില്ലേ, അറിയാത്തതോ ഇല്ലാത്തതോ ആയ മാഞ്ചിയം കൃഷിഭൂമി വാങ്ങാൻ ആളുകൾ അഹമഹമികയാ മുന്നോട്ടു വന്നത് പതിനഞ്ചുകൊല്ലം മുമ്പായിരുന്നു.

മാധ്യമങ്ങൾക്ക് അന്നും നല്ല കോളായിരുന്നു. പരസ്യം കൊടുക്കാൻ പ്രമോട്ടർമാർ തള്ളിക്കേറിച്ചെന്നപ്പോൾ, “സത്യമേ പറയൂ, ധർമ്മമേ ആചരിക്കൂ” എന്നു നിർബ്ബന്ധമുള്ള പത്രങ്ങൾ ഒരു വ്യവസ്ഥ വെച്ചു. വിശ്വസിക്കാൻ വിഷമമുള്ളതുകൊണ്ടോ, അതോ, പെട്ടെന്ന് അച്ചടിക്കണമെന്നതുകൊണ്ടോ, അത്തരം പരസ്യങ്ങൾക്ക് പതിവിൽ കവിഞ്ഞ കൂലി ഈടാക്കിയിരുന്നുവത്രേ. ഞാൻ ജോലി ചെയ്തിരുന്ന ശൃംഖലക്കുവേണ്ടി ഒരു വൈസ് പ്രസിഡന്റ് എന്നെ ചെന്നെയിൽ ഒരു ഭൂമിപതിയുടെ ആപ്പീസ്സിൽ കൊണ്ടൊപോയതോർക്കുന്നു. എന്നെ വിരട്ടാനെന്നോണം ഭൂമിപതി ഫുൾ സ്യൂട്ടിൽ ആണ് പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടത്. മോഹനസുന്ദരവാഗ്ദാനങ്ങൾ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഭാഗത്തുനിന്ന് ഉണ്ടായി. ഞങ്ങളുടെ വൈസ് പ്രസിഡന്റ് ഇരുന്ന ഇരുപ്പിൽ വീർക്കുന്നതു പോലെ തോന്നി. ഞാൻ കൊച്ചിയിൽ തിരിച്ചെത്തി ഏറെ ദിവസം കഴിയും മുമ്പ്, വാഗ്ദത്തപരസ്യം വരും മുമ്പ്, ഭൂമിപതി അകത്തായി. ഒരു പുതു നടിയുടെ പടം പത്രത്തിൽ കൊടുക്കാൻ വേണ്ടി പണം തട്ടിയതിന്റെ പേരിൽ പണ്ടൊരിക്കൽ ഒരു പത്രത്തിൽനിന്ന് പുറത്താക്കിയ വീരനാണ് വൈസ് പ്രസിഡന്റ് എന്ന് പിന്നീടു കേട്ടു.

പരസ്യം കിട്ടിയിരുന്നെങ്കിൽ ഞങ്ങളും അച്ചടിക്കുമായിരുന്നു. ധർമ്മവിചാരം
തൽക്കാലം സോക്സിനുള്ളിൽ കുത്തിക്കേറ്റിവെക്കും, അത്ര തന്നെ. അത്ര തന്നെയേ എല്ലാ പത്രങ്ങളും ചെയ്തുള്ളു. കൊള്ളാവുന്ന കൂലി കിട്ടുമെന്നുവന്നപ്പോൾ, കിട്ടിയ പരസ്യം അടിച്ചുവിട്ടു, സത്യവും ധർമ്മവുമൊന്നും കാര്യമായി നോക്കാതെ. വലിയ ആദായം കിട്ടുമെന്നു കണ്ടപ്പോൾ, കറുത്തതും വെളുത്തതുമായ പണം മുടക്കിയവർ ചെയ്തതും അതുതന്നെയല്ലേ? പണം ഒഴുക്കാൻ ആളുണ്ടാകുമെന്നു കണ്ടപ്പോൾ, മാഞ്ചിയക്കാരനും മണി ചെയിൻകാരനും ചെയ്തതും വേറൊന്നല്ലല്ലോ. പോയാൽ പത്തു തെങ്ങ്, ആയാൽ ഒരു തീരം നിറയെ തോപ്പ്--അതാണ് എന്നും പ്രമാണം.

നമ്മൾ എത്ര വേഗം എല്ലാം മറക്കുന്നുവെന്നു നോക്കുക. ഉദാഹരണം ബ്ലേഡ്.
എൺപതുകൾക്കുമുമ്പ് താടി വടിക്കാനോ ഞരമ്പു മുറിക്കാനോ ഉപയോഗിച്ചിരുന്ന സാധനമായിരുന്നു ബ്ലേഡ്. എൺപതുകളുടെ തുടക്കത്തിൽ ശബ്ദകോശത്തിൽ ബ്ലേഡിന് പുതിയൊരു വ്യാഖ്യാനം എഴുതിച്ചേർത്തു. മോഹിപ്പിക്കുന്ന പലിശ വാഗ്ദാനം ചെയ്ത്, തിരിച്ചുകൊടുക്കാനുദ്ദേശമില്ലാത്ത വലിയ നിക്ഷേപം വാങ്ങിപ്പോകുന്ന വിരുതന്മാരുടെ വിദ്യയായി പിന്നീട് ബ്ലേഡ് അറിയപ്പെട്ടു. കുരുക്കിൽ പെട്ടുപോയ ഒരു പാവത്തിനെ രക്ഷിക്കാൻ പറ്റുമോ എന്നു നോക്കി ഒരു പൊലിസ് മേധാവിയുടെ സഹായം തേടിച്ചെന്നപ്പോൾ, സരസനായ അദ്ദേഹം സംഗതിയുടെ ഗുട്ടൻസ് എന്നെ പറഞ്ഞു മനസ്സിലാക്കി. കരാറിൽ മൂന്നു കൊല്ലം പലിശ കൊടുക്കാം, മുതൽ കൊടുക്കുമെന്ന് പറഞ്ഞിട്ടില്ല. അത് അറിഞ്ഞോ അറിയാതെയോ വാഗ്ദത്തഭൂമിയിലേക്ക് കുനികുത്തിയെത്തിയ നിക്ഷേപകരെപ്പറ്റി എന്തു പറയും?

അതിനും മുമ്പു തുടങ്ങിയതാണ് ഭാഗ്യക്കുറി. അതിനും മുമ്പു തുടങ്ങിയത് ഒരു പക്ഷേ മുച്ചീട്ടുകളി മാത്രമേയുള്ളു. അധ്വാനത്തിന്റെ മഹിമ വാഴ്ത്തുന്ന കമ്യൂണിസത്തിന്റെ കാലഘട്ടത്തിൽ കേരളത്തിൽ തുടങ്ങിയതാണ് നറുക്കിട്ട് ഭാഗ്യവാന്മാരെ സൃഷ്ടിക്കുന്ന വിദ്യ. അറുപതുകളിൽ. അതിനും മുമ്പ് പത്രപ്രവർത്തകർ ഒരു ഭാഗ്യക്കുറി നടത്തിയെന്ന് വി ബാലറാം എന്ന പ്രശസ്തലേഖകൻ പറയുമായിരുന്നു. അന്ന് ഒന്നാം സമ്മാനം ആന ആയിരുന്നു. ഞാൻ ടിക്കറ്റ് എടുക്കുകയും ഒന്നാം സമ്മാനം അടിക്കുകുയും ചെയ്തിരുന്നെങ്കിൽ, ആനയെ കെട്ടാൻ എങ്ങനെ സ്ഥലം കണ്ടെത്തുമെന്ന പരിഭ്രമം എന്നെ ഇന്നും വിട്ടുമാറിയിട്ടില്ല. ബാലറാം എന്നെ സമാധാനിപ്പിച്ചു: “പേടിക്കണ്ട. ആനയുടെ നറുക്ക് ആർക്കും വീണില്ല.“

ഇപ്പോഴും അങ്ങനെ ആണല്ലോ. ഒന്നാം സമ്മാനമായി പ്രഖ്യാപിക്കാറുള്ള ബെൻസ് കാറും ബില്യൻ ഡോളറും നേടിക്കൊടുക്കുന്ന നറുക്ക് മിക്കപ്പോഴും ആർക്കും കിട്ടാറില്ലത്രേ.
ബെൻസ് കിട്ടാനുള്ള സാധ്യത നന്നേ കുറവാണെന്ന് സാന്റിയാഗോ മാർട്ടിനെപ്പോലെ ടിക്കറ്റെടുക്കുന്ന ഓരോ ദുർമ്മോഹിക്കും അറിയാം. തന്റെ ബാങ്ക് പൊളിച്ച് നാട്ടുകാരെ നന്നാക്കാൻ മാർട്ടിൻ മുന്നിട്ടിറങ്ങുമെന്ന് ആരും കരുതിയിട്ടില്ല. പണം കൊടുക്കുന്നതിനെപ്പറ്റിയും വാങ്ങുന്നതിനെപ്പറ്റിയും എന്തെങ്കിലും പറഞ്ഞു തരാൻ ധനശാസ്ത്രത്തിന്റെ സ്ഥാപകനായ ആഡം സ്മിത് വേണമെന്നില്ല. സ്മിത് പറഞ്ഞു, “നമുക്ക് അത്താഴത്തിനുള്ള വക കിട്ടുന്നത് വെട്ടുകാരന്റെയോ വാറ്റുകാരന്റെയോ വെപ്പുകാരന്റെയോ(butcher, brewer, baker) ദയാവായ്പുകൊണ്ടല്ല, അവർക്ക് സ്വന്തം കാര്യം നോക്കാനുള്ള താല്പര്യം കൊണ്ടത്രേ.”

നമുക്ക് അറിയാത്തതാണോ ഈ പച്ചപ്പരമാർഥം? നമുക്ക് കൊള്ളലാഭം ഉണ്ടാക്കിത്തരാനോ സ്വയം നഷ്ടം മുഴുത്ത് മുടിയാനോ ഒരു മാർട്ടിനും ആപ്പിൾ കൃഷിക്കാരനും തുനിയില്ലെന്നത് മൂന്നു തരം. എന്നാലും ഭൂതം കാക്കാത്ത നിധി തേടിപ്പോകുന്ന മണ്ടൻ പയ്യനെപ്പോലെ, സാക്ഷരതയും അതിലുമപ്പുറവുമുള്ള മലയാളി ബ്ലേഡിലും ചെയിനിലും കുടുങ്ങിപ്പോകുന്നു. അവരെ കുടുക്കാനും കുടുങ്ങിക്കഴിഞ്ഞാൽ “അയ്യോ പാവം” എന്നു മുറവിളി കൂട്ടാനും സദാചാരനിഷ്ഠമായ മാധ്യമം എപ്പോഴും ബദ്ധശ്രദ്ധമായിരിക്കും. അതുകൊണ്ട് നമുക്ക് നമ്മുടെ പ്രിയപ്പെട്ട ചാനൽ ചർച്ചയിലേക്ക് തിരിച്ചു പോകാം. അവതാരകയുടെ ചോദ്യം ഉത്തരമായി അനർഗ്ഗളം മുഴന്നിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്നു: കേരളത്തിൽ കമ്യൂണിസവും ഭാഗ്യക്കുറിയും ഭക്തിയും ഒരുപോലെ പടരുന്നു....”


(malayalam news june 27)

കാലസ്ഥലികളിൽ മറുപിറവി

ഹുമായൂണിന്റെ ശവകുടീരത്തിനുമുമ്പിൽ ഷാൻ മറി അന്തിച്ചു നിന്നു. നാലു നൂറ്റാണ്ടിനപ്പുറം നടന്ന മരണത്തെപ്പറ്റി എന്റെ ഗീർവാണം നീണ്ടുപോയപ്പോൾ കനഡക്കാരനായ ആ സ്നേഹിതനു വീർപ്പു മുട്ടി. മുന്നൂറുകൊല്ലത്തിലേറെയൊന്നും തന്റെ നാടിന്റെ ചരിത്രം നീളുന്നില്ലല്ലോയെന്ന് മറി മന്ത്രിക്കുന്നതു കേട്ടു. ഇംഗ്ലിഷുകാരും ഫ്രഞ്ചുകാരും വെട്ടിപ്പിടിച്ച കനഡയിൽ പഴമയുടെ ഓർമ്മയായി ഇനിയും നിലനിൽക്കുന്നത് ചില പേരുകൾ മാത്രം. മിസിസ്വാഗ, ടൊറൊന്റൊ, ഓട്ടവ, എന്നൊക്കെ കുറെ സ്ഥലനാമങ്ങൾ പൈതൃകത്തിന്റെ ശബ്ദമായി, അനാംഗലീകൃതമായി, ഇന്നും കേൾക്കുന്നു.

അതിനപ്പുറം ഓർമ്മ നീളാത്ത മറിയെ ഞാൻ മുഗളർക്കുമുമ്പുള്ള ലോദിയുടെ സ്മാരകത്തിലേക്കു കൂട്ടിക്കൊണ്ടുപോയി. പിന്നെ പതിമൂന്നം നൂറ്റാണ്ടിലെ അടിമവംശത്തിന്റെ മീനാരങ്ങൾ കണ്ടു. കാലത്തിന്റെ ചക്രവാളം തൊട്ടുകിടക്കുന്ന ചരിത്രത്തിന്റെ നേർ അവകാശിയെന്ന കേമത്തം എന്റെ ഉള്ളിൽ വിങ്ങി. പിന്നെ ഞാൻ ചൂളുന്ന ഇരയെ പീഡിപ്പിക്കുന്ന കൌതുകത്തോടെ മറി കാണാത്ത കേരളത്തെപ്പറ്റി പറഞ്ഞു. ദൈവപുത്രന്റെ വരവിനുമുമ്പത്തെ കേരളത്തെപ്പറ്റി കേട്ടപ്പോൾ അദ്ദേഹത്തിന്റെ കണ്ണുകൾ അവിശ്വാസംകൊണ്ടു തിളങ്ങി.

ബുദ്ധന്റെയും മഹാവീരന്റെയും സാക്ഷ്യസങ്കേതങ്ങൾ സംസാരവിഷയമായി. എന്തൊക്കെയോ വാങ്ങാനും വിൽക്കാനും കേരളക്കരയിൽ വന്നുപോയിരുന്നവരെപറ്റി പറഞ്ഞു. ഗ്രീക്കുകാർ, റോമക്കാർ, മധ്യേഷ്യക്കാർ. അവരിൽ ചിലർ അതിനെ മലബാർ എന്നു വിളിച്ചു. മറ്റു ചിലർക്ക് അത് മുസിരിസ് ആയിരുന്നു. അതുതന്നെയായിരുന്നുവത്രേ രാമായണത്തിലെയും ഭാരതത്തിലെയും മുരചിപ്പട്ടണം. ലോകനാഗരികതകൾക്ക് വിനിമയവേദി ഒരുക്കിയ മുരചിയെന്ന ഇതിഹാസകേന്ദ്രത്തിന്റെ കഥ കേട്ടുകേൾവിയല്ല.

മുരചിയുടെ പെരുമയും പഴമയും ചരിത്രവും പൈതൃകവും തിരഞ്ഞുവരുന്ന പുതിയ ലോകസഞ്ചാരിക്കുവേണ്ടി കാഴ്ചക്കൊരുക്കാൻ കഴിഞ്ഞ കേരളസർക്കാർ ഒരു പരിപാടി സ്വപ്നസൌരഭമുള്ള തയ്യാറാക്കുകയുണ്ടായി. ധനവിനിയോഗത്തെപ്പറ്റി ആലോചിക്കാത്ത നേരത്തൊക്കെ തോമസ് ഐസക് അതിനെപ്പറ്റി കിനാവു കണ്ടു. കേന്ദ്രസർക്കാർ അതിനുവേണ്ടി വൻ തോതിൽ പണം വാഗ്ദാനം ചെയ്തു. ഐക്യരാഷ്ട്രസംഘടന അതിൽ താല്പര്യം കാണിച്ചു. പക്ഷേ നിർവഹണത്തിനുവേണ്ട സ്ഥിരം സംവിധാനം ഉണ്ടാക്കാതിരുന്നതുകൊണ്ട്, സെക്രട്ടേറിയറ്റിൽ ഫയൽ തള്ളുകയും മുക്കുകയും ചെയ്യുന്ന വേന്ദ്രന്മാർ അതിനെയും ഒരു വിനോദമാക്കി. ഭരണം മാറിയപ്പോൾ മുൻ ഗണനാക്രമം മാറി, മുസിരിസ് പൈതൃകപദ്ധതി പഴതായിപ്പോയി.

പരപുഛവും അഭ്യസൂയയും കരളിൽ കുടിവെച്ചുനടക്കുന്ന നമ്മുടെ സർക്കാർ
സ്ഥാപനങ്ങൾക്കു പറഞ്ഞിട്ടുള്ളതല്ല ഇത്തരം ബൃഹത്തായ, ഭാവനയും കാര്യക്ഷമതയും ഒരുപോലെ ആവശ്യപ്പെടുന്ന പദ്ധതികൾ. ലോകത്തെ മുഴുവൻ നമ്മുടെ മുറ്റത്തു വരുത്താൻ പോരുന്നതാണ് മുസിരിസ് പൈതൃകപദ്ധതി. എത്രയോ രാജ്യങ്ങളുടെ തനിമയും ഓർമ്മയുമായി അതു ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. അവരൊക്കെ തുടക്കത്തിലേ താല്പര്യം കാണിക്കുകയുമുണ്ടായി. പക്ഷേ തൻപോരിമയും അസൂയയും തികഞ്ഞ ഭാവനാരാഹിത്യവും കൈമുതലായുള്ളവർ അവർ വഴിയേ ഈ പരിപാടി കെട്ടുപോകാവൂ എന്നു നിർബ്ബന്ധിക്കുകയായിരുന്നു. സമഗ്രവും സൂക്ഷംവുമായ ആസൂത്രണവും
നിർവഹണവുമുണ്ടെങ്കിൽ മഹത്തായ ഒരു ലോകസംരംഭമാകാമായിരുന്ന ഒരു പദ്ധതി അങ്ങനെ, കവി പറഞ്ഞ പോലെ, ആശയത്തിന്റെയും യാഥാർഥ്യത്തിന്റെയും നടുവിൽ വീഴുന്ന വെറും നിഴലായി ഒതുങ്ങിപ്പോകുന്നു.

എല്ലാ പതനങ്ങളിൽനിന്നും എന്തെങ്കിലുമൊരു നന്മ ഉയർന്നുവരാം; എല്ലാ അപഭ്രംശങ്ങളിൽനിന്നും പുതിയൊരു താളവും ലയവും ഉരുത്തിരിയാം. എന്നും തീർത്തും ശരിയായില്ലെങ്കിലും, അതാണല്ലോ പഴയ സങ്കല്പം. മുരചിപ്പട്ടണത്തിന്റെ കാര്യത്തിൽ അതു ശരിയായിരിക്കുന്നുവെന്നു പറയണം. പുരാവൃത്തത്തിൽ പൊതിഞ്ഞ അതിന്റെ മായികതയും ചരിത്രത്തിലും ഭൂമിശാസ്ത്രത്തിലും അധിഷ്ഠിതമായ വാസ്തവികതയും ആവാഹിച്ചെടുത്ത ഒരു പുസ്തകം ഉണ്ടായിരിക്കുന്നു മുരചിപ്പട്ടണത്തെപ്പറ്റി. പല രൂപങ്ങളിൽ, പല ഭാവങ്ങളിൽ, പല മൊഴികളിൽ മുരചി ഒരു എഴുത്തുകാരനെ ആവേശിച്ചതിന്റെ നഖചിത്രങ്ങളുടെ സഞ്ചയമാണ് സേതുവിന്റെ പുതിയ നോവലായ മറുപിറവി എന്ന ആ പുസ്തകം.

ഇതിഹാസസമാനമായ കാലവും പ്രമേയവും മറുപിറവി കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നു. മൂവായിരം കൊല്ലം മുന്നൂ‍റ്റിയെഴുപതു പേജിൽ അവതരിക്കുന്നു. ഒരു ലക്ഷം ശ്ലോകത്തിന്റെ ധാരാളിത്തം കുരുക്ഷേത്രത്തിന്റെ കഥ പറയാൻ നിയോഗിക്കപ്പെട്ട കൃഷ്ണദ്വൈപായനന് അനുവദിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു. ആയിരം കഥാപാത്രങ്ങളും അതിലുമേറെ ഉപാഖ്യാനങ്ങളുമായി, യുദ്ധത്തിന്റെ ദാരുണമായ പരിണാമത്തിൽ ഊന്നിയ പുരാണം അദ്ദേഹം പാടിപ്പോയി. സേതുവിന്റെ മറുപിറവി മുഴുവൻ ഉപാഖ്യാനങ്ങളാണ്; കേന്ദ്രീകൃതമായ ഒരു കഥാഖ്യാനമില്ല; മുഖ്യകഥാപാത്രം എന്നു പറയാവുന്ന ഒരാളും അതിലില്ല. ഉപാഖ്യാനങ്ങളാകട്ടെ, ഒന്നിനൊന്നു പ്രധാനവും, മുരചിയിലെ കാലപ്രവാഹത്തിനിടയിൽ അപ്രധാനവും, ആകുന്നു. പ്രധാനമായതൊന്നേയുള്ളു--കോലം മാറുകയും എന്നിട്ടും അലങ്കോലമാകാത്ത അനുസ്യൂതത്വത്തോടുകൂടി നിലകൊള്ളുകയും ചെയ്യുന്ന മുരചിപ്പട്ടണം എന്ന മുസിരിസ്.

മലയാളത്തിലെ ആഖ്യായികകളിൽ കൈകാര്യം ചെയ്യപ്പെടുന്ന കാലവും സ്ഥലവും വിദൂരമോ വിശാലമോ ആകാറില്ല. കൊച്ചുകേരളത്തിലും ചുറ്റുവട്ടത്തും കടന്നുപിടിച്ചൊതുക്കാവുന്ന കാലഖണ്ഡത്തിലും പ്രതിഷ്ഠിക്കപ്പെട്ട പാത്രങ്ങളും സംഭവങ്ങളുമാണ് പൊതുവേ അവയുടെ അസംസ്കൃതവസ്തുക്കൾ. മറുപിറവി മുരചിപ്പട്ടണം വരെ വ്യപിച്ചുകിടക്കുന്നതു കാണാം. ജീവിതം ചേന്ദമംഗലത്തൊതുങ്ങുന്ന അച്ചുമാനും കടൽ എത്തിക്കുന്ന തുറകളെല്ലാം സന്ദർശിക്കുന്ന അഡ്രിയാനും നൈലിന്റെ കരയിലിരുന്ന് ലോകവിനോദസഞ്ചാരം സംഘടിപ്പിക്കുന്ന ആസാദും യരൂശലേമിലെ മരുഭൂമിയിൽ പൂക്കൃഷി പരീക്ഷിച്ചു വിജയിപ്പിച്ച ബസലേലും ഒക്കെ ബൃഹത്തായ ഒരു സ്ഥലകാലസമുച്ചയം ഒരുക്കുന്നു. അവരെപ്പോലെ എത്രയോ കഥാപാത്രങ്ങൾ അവരവരുടെ കൊച്ചുവേഷങ്ങൾ ആടിത്തകർത്ത്, ആദിമധ്യാന്തപ്പൊരുത്തം തീർക്കാൻ കാത്തുനിൽക്കാതെ, വരുന്നു, വന്നപോലെ പോകുന്നു.

മുരചി കൂടാതെ, ആദ്യന്തം കാണുന്ന ഒരു കഥാപാത്രമേയുള്ളു മറുപിറവിയിൽ--‍അറുപതുകളുടെ അവസാനത്തിലെത്തിനിൽക്കുന്ന ചേന്ദമംഗലത്തുകാരൻ അരവിന്ദൻ. അയാളുടെ ഓർമ്മയിലൂ‍ടെ, വായനയിലൂടെ, ഭാവനയിലൂടെ മുരചി ഇതൾ വിടർത്തുന്നു. ചേരചരിതം, കുരുമുളകു കൃഷി, ചവിട്ടുനാടകം, നാവികസദാചാരം, നെയ്ത്തിന്റെ ഉത്ഭവം, ഗോവിന്ദൻ വലിയച്ചന്റെ ദൈന്യത്തിൽ കലാശിച്ച വീരസാഹസികത്വം, പാലിയം സത്യാഗ്രഹം, കമ്യൂണിസത്തിന്റെ അപചയം, പട്ടണം ഉദ്ഖനനം--അങ്ങനെ പരസ്പരബന്ധം ആവശ്യമില്ലാത്ത സംഭവങ്ങളുടെ ഒരു ഘോഷയാത്രക്ക് മനസ്സുകൊണ്ട് സാക്ഷിയാകുകയാണ് അരവിന്ദൻ. അപ്പപ്പോഴത്തെ ആവശ്യത്തിനുള്ള കഥകളും പാത്രങ്ങളും അരവിന്ദന്റെ കല്പനയിൽ അവതരിക്കുന്നുവെന്നു മാത്രം.

ഫെർണാണ്ടോ പെസൊവ എന്ന പോർട്ടുഗീസ് എഴുത്തുകാരൻ പ്രയോഗിച്ചുനോക്കിയ ഭ്രമജനകമായ ഒരു തന്ത്രമുണ്ട്: ഒരാളിൽത്തന്നെ ഒളിഞ്ഞിരിക്കുന്ന പല ആളുകളെ പുറത്തിറക്കുക, അവരെ തമ്മിൽ ഇടപഴക്കുക. ബഹുകർതൃത്വം എന്ന് അർഥം പറയാവുന്ന heteronym എന്ന സങ്കേതമനുസരിച്ച് ഒരാൾ പലരായി കഥ പറാഞ്ഞുപോകുന്നു. സേതുവിന്റെ നോവലിലെ കപ്പൽ കമ്പനി ജോലിക്കാരനായിരുന്ന അരവിന്ദൻ, മുരചിയുടെ ആവേശത്തിൽപെട്ട് എഴുത്തു തുടങ്ങുന്നു. അരവിന്ദന്റെ രചനയാണ് മറുപിറവിയിലെ ഒരു ഖണ്ഡം. അതാകട്ടെ ഘടനയിലും ശൈലിയിലും നോവലിന്റെ മറ്റുഭാഗങ്ങളിൽനിന്ന് വേറിട്ടുനിൽക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.

പുതിയ ജീവിതത്തിന്റെ ശീലുകളും പഴമയുടെ സങ്കല്പങ്ങളും തമ്മിൽ ഉരസുന്നതുകാണാം മറുപിറവിയുടെ ഓരങ്ങളിൽ. മെഡിക്കൽ ബുള്ളറ്റിനു കാതോർത്തു ജീവിക്കേണ്ടിവരുന്ന സായന്തനത്തിൽ മാത്രം കഴിഞ്ഞ കാലത്തെ ഓർത്തെടുക്കാൻ വേണ്ടി നാട്ടിലെത്തുന്ന അരവിന്ദന്റെ മുരചിപ്പട്ടണത്തിലേക്കും അതിനുചുറ്റുമുള്ള സ്മൃതിസഞ്ചാരമാണ് മറുപിറവി. കണ്ടോ കാണാതെയോ മറന്ന കാലത്തിലേക്കും സ്ഥലത്തിലേക്കും തിരിഞ്ഞുനോക്കാനുള്ള മനുഷ്യവാസനയുടെ ആവിഷ്ക്കാരത്തിന് പുതിയൊരു രൂപം കൊടുത്തതാണ് അതിന്റെ വിശേഷത.

ആ വാസനയുടെ പ്രേരണകൊണ്ടെഴുതിയ ഈ നോവൽ, അതിന്റെ നിയോഗം സംക്ഷേപിച്ചുകൊണ്ട്, ഇങ്ങനെ കാവ്യാത്മകമായി അവസാനിക്കുന്നു: “ഇത് ഏതോ പൂർവികൻ കൊതിച്ച മടക്കയാത്രയാണ്. ആരൊക്കെയോ ബാക്കിവെച്ചുപോയ മോഹങ്ങളുടെ ഭണ്ഡവും പേറി വരുന്നവന്റെ സാഫല്യം ഈ കാഴ്ചകളാണ്, ഈ ചിത്രങ്ങളാണ്. അവയെ വരും തലമുറക്കായി കാത്തുവെച്ച് അയാൾ കപ്പൽ കയറുമ്പോൾ, ആദ്യകാലസഞ്ചാരികളെ വരവേറ്റ കടപ്പുറം പതിയെ കൈ വീശുന്നുണ്ടാകും. കടൽക്കാറ്റിൽ ഏതോ നേർത്ത ഈണവും. പക്ഷേ അത് അയാളിൽ അവസാനിച്ചേക്കില്ല. പിന്നീടെന്നോ ഒർ എഴുത്തുകാരൻ, ശില്പി, പാട്ടുകാരൻ, അങ്ങനെ ആരൊക്കെയോ ഒരിക്കലും മുറിയാത്ത കണ്ണീകൾ ഇണക്കിച്ചേർക്കാനായി കാലത്തിന്റെ ഉൾവിളി കേട്ട്....”

(malayalam news june 20)